Machu Picchu

Machu Picchu is zo’n plek waar je foto’s van ziet en denkt: dit kan bijna niet echt zijn. Tot je zelf tussen die oude stenen staat, met steile groene bergen om je heen en nevel die langzaam optrekt. Het is magisch, maar ook een bestemming waar je zonder goede voorbereiding makkelijk teveel betaalt of vooral in de rij staat.

Als je Machu Picchu wilt bezoeken, helpt het als je vooraf weet wat je te wachten staat: hoe het is opgebouwd, hoe je er komt, welke routes er zijn en hoe je je dag slim plant. Met een beetje voorbereiding wordt het geen logistieke puzzel, maar gewoon een hele mooie reisdag waar je echt de tijd hebt om rond te kijken.

De geschiedenis van Machu Picchu in het kort

Machu Picchu werd rond 1440 gebouwd door de Inca’s, op een bergkam niet ver van Cusco. De ligging is geen toeval: hoog, afgelegen en alleen bereikbaar via steile paden. Juist daardoor hebben de Spanjaarden de stad nooit gevonden toen zij Peru veroverden in de 16e eeuw. Terwijl in Cusco kerken op Inca-fundamenten werden gebouwd, bleef Machu Picchu verborgen in de jungle.

Toen de Amerikaanse onderzoeker Hiram Bingham de plek in 1911 “ontdekte”, was het geen fotogenieke ruïne zoals nu. Alles zat onder het mos, terrassen waren overgroeid en paden waren dichtgegroeid. Lokale boeren uit de omgeving, bijvoorbeeld uit de vallei bij Aguas Calientes, wisten al dat er ruïnes lagen, maar voor de buitenwereld was het een grote verrassing. Sindsdien is een groot deel van de stad vrijgelegd en deels gerestaureerd.

Over de functie van Machu Picchu zijn onderzoekers het nog steeds niet helemaal eens. De meest gehoorde theorie is dat het een soort koninklijk toevluchtsoord was voor de Inca-heerser Pachacuti, gecombineerd met religieuze en landbouwfuncties. Anderen denken aan een religieus centrum of een experimentele landbouwlocatie, vanwege de vele terrassen en de verschillende microklimaten. Als je eerder in de Heilige Vallei bent geweest, bijvoorbeeld bij Pisac of Moray, herken je die combinatie van religie en landbouw meteen.

Als je er rondloopt, merk je dat het geen klein dorpje was. Machu Picchu beslaat ongeveer 13 vierkante kilometer en bestond uit verschillende zones: woonwijken, religieuze gebouwen en een meer militaire hoek. Men schat dat er vroeger tussen de 750 en 1000 mensen woonden. Dat is veel als je bedenkt hoe afgelegen het ligt en hoe alles via smalle bergpaden werd aangevoerd.

Wat je ter plekke echt opvalt, is hoe slim de Inca’s bouwden. De stenen zijn zo strak op elkaar gepast dat er nauwelijks een mes tussen past. Dat is precies waarom Machu Picchu zoveel aardbevingen heeft overleefd, terwijl in Cusco veel koloniale gebouwen meerdere keren zijn ingestort. Let bijvoorbeeld eens op de muren bij de Zonnetempel en vergelijk die met de eenvoudigere huizen op de terrassen.

Een praktische tip: lees of luister onderweg in de trein van Ollantaytambo naar Aguas Calientes kort iets over deze achtergrond. Dan voelt het ter plekke minder als “een hoop stenen” en meer als een stad met een verhaal. Veel gidsen in Cusco of de Heilige Vallei kunnen je ook alvast wat context geven als je bijvoorbeeld Sacsayhuamán of Ollantaytambo bezoekt.

Wat je ziet in de oude Incastad

Eenmaal binnen bij Machu Picchu zie je geen losstaande tempel, maar een complete stad. Als je een globaal beeld hebt van de indeling, loop je veel gerichter rond en mis je minder. Je hoeft dan ook niet de hele tijd achter een gids aan te hobbelen zonder idee waar je bent.

De drie zones van Machu Picchu

Grofweg kun je Machu Picchu opdelen in drie zones: een woonzone, een militaire zone en een godsdienstige zone. De woonzone bestaat uit eenvoudige huizen, vaak met kleine binnenplaatsen. Hier woonden de mensen die de terrassen bewerkten, de tempels onderhielden en voor de elite werkten. In dit deel zie je vaak lama’s en alpaca’s tussen de stenen lopen, wat het geheel een beetje surrealistisch maakt.

De militaire zone herken je aan de strategische ligging en de meer gesloten gebouwen. Verwacht geen kasteel met kantelen, maar eerder verdedigingsmuren, doorgangen en wachttorens. Vanaf deze punten heb je vaak het beste uitzicht op de omliggende valleien. Loop hier niet te snel voorbij, maar neem even de tijd om naar de Urubamba-rivier beneden te kijken en de steile bergwanden om je heen.

De godsdienstige zone is misschien wel het meest bijzonder. Hier vind je tempels, altaren en plekken die zijn uitgelijnd met de zon en de sterren. De Inca’s waren sterke zonaanbidders en alles wat met zonnewendes en seizoenen te maken had, namen ze heel serieus. Veel van de bekendere plekken in Machu Picchu, zoals de Zonnetempel en de Intihuatana, vallen in deze religieuze zone.

Belangrijke plekken binnen de ruïnes

Een paar plekken wil je echt niet missen. Het centrale plein is een open grasveld midden in de stad, met daaromheen belangrijke gebouwen. Dit is een fijne plek om even te zitten, om je heen te kijken en te beseffen hoe groot het geheel eigenlijk is. Vanaf hier zie je goed hoe de woonhuizen trapsgewijs tegen de berg zijn aangebouwd.

De landbouwterrassen zie je overal om je heen. Ze zijn niet alleen mooi, maar ook slim aangelegd. Door de verschillende hoogtes konden de Inca’s experimenteren met gewassen en groeicondities. Als je eerder in de Heilige Vallei bent geweest, bijvoorbeeld bij de terrassen van Ollantaytambo of de cirkelvormige terrassen van Moray, herken je die manier van denken meteen.

Neem ook de tijd om gewoon wat rond te dwalen in de kleinere straatjes. De mooiste momenten heb je vaak net buiten de drukste fotospots, waar je even alleen een trapje oploopt en uitkijkt over de vallei. Zeker in het begin of einde van de dag is het licht hier prachtig. Loop bijvoorbeeld een stukje weg van het bekende uitzichtpunt richting de lagere terrassen, daar is het vaak rustiger.

Handig is om vooraf op je telefoon een simpele plattegrond te downloaden of een foto te maken van de kaart bij de ingang. Zo kun je ter plekke makkelijk terugvinden waar je bent en wat je nog wilt zien, zonder steeds op de drukste paden te blijven hangen.

Bijzondere plekken: Intihuatana, Wayna Picchu en de Zonnetempel

Naast de algemene ruïnes zijn er een paar specifieke plekken in Machu Picchu die vaak genoemd worden. Als je die herkent, voelt je bezoek minder als “stenen kijken” en meer als een plek met verhaal. Zeker als je geen privé-gids hebt, is het handig om deze punten alvast in je hoofd te hebben.

Intihuatana: de zonnewijzer

De Intihuatana is een stenen zonnewijzer die hoog op een platform staat. De naam betekent zoiets als “plek waar de zon wordt vastgebonden”. De hoeken van de steen zijn gericht op de vier windrichtingen. De Inca’s gebruikten dit soort stenen om de zonnewendes te voorspellen en zo hun landbouwkalender te bepalen.

Je mag de steen tegenwoordig niet meer aanraken, omdat toeristen er jarenlang op klommen voor foto’s. Loop hier rustig langs, kijk hoe de steen is uitgelijnd en neem even de tijd voor het uitzicht. Vanaf dit punt zie je goed hoe Machu Picchu tussen de bergen ligt geklemd, vergelijkbaar met het uitzicht dat je hebt vanaf de hogere terrassen bij de Zonnepoort.

Wayna Picchu: de steile klim met uitzicht

Wayna Picchu is de hoge, puntige berg die je op bijna elke foto van Machu Picchu ziet. Hij ligt ten noorden van de ruïnes en is met ongeveer 2700 meter het hoogste punt in de directe omgeving. De klim naar boven duurt ongeveer een uur, maar reken langer als je rustig loopt of veel stopt om te fotograferen.

Het pad is steil, smal en op sommige stukken best spannend als je niet van hoogtes houdt. Er zijn trappen uit de rots gehakt en op een paar punten gebruik je je handen erbij. Als je last hebt van hoogtevrees, zou ik deze klim overslaan. Het uitzicht vanaf de top is wel spectaculair: je kijkt neer op de hele stad, de rivier in de diepte en de omliggende bergen. Een rustiger alternatief met mooi uitzicht is de kortere wandeling naar de Zonnepoort (Inti Punku).

Voor Wayna Picchu heb je een apart ticket nodig met een tijdslot. Deze raken snel uitverkocht, vooral tussen juni en augustus. Boek dit tegelijk met je entree voor Machu Picchu, anders is de kans groot dat je achter het net vist. Kies je tijdslot ook praktisch: als je eerst rustig de ruïnes wilt bekijken, neem dan een later tijdslot.

De Zonnetempel: enige ronde gebouw

De Zonnetempel valt meteen op, juist omdat hij anders is dan de rest. Het is het enige bouwwerk met ronde muren in Machu Picchu. Binnenin zie je het topje van de rots waarop de tempel is gebouwd. Dat werd waarschijnlijk gebruikt als altaar voor offers aan de zon.

De tempel heeft drie ramen: één aan de noordkant en twee in het oosten. Op 21 juni en 21 december, tijdens de zonnewendes, valt de zon precies door de ramen op het altaar. Dat soort details laat goed zien hoe nauwkeurig de Inca’s met zon en seizoenen werkten. Je kunt niet overal in de tempel zelf komen, maar ook van buitenaf is het een interessante plek om even stil te staan. Vergelijk de bouw hier eens met de Zonnetempel in Cusco, de Qorikancha, die later is ingebouwd in een klooster.

Als je weinig tijd hebt, zou ik deze drie plekken (Intihuatana, Wayna Picchu of de Zonnepoort, en de Zonnetempel) als focus nemen. Dan heb je in ieder geval een goed beeld van de religieuze en symbolische kant van Machu Picchu, naast de indrukwekkende uitzichten.

De Inca trail: wat je moet weten voor je gaat lopen

De Inca trail is misschien wel het bekendste wandelpad ter wereld: ongeveer 45 kilometer van de buurt van Cusco naar Machu Picchu, door bergen, valleien en langs oude Inca-ruïnes. Het klinkt romantisch, maar het is ook gewoon zwaar. Je loopt meerdere dagen op hoogte, vaak tussen de 2500 en 4200 meter, en slaapt in tenten. Met goede voorbereiding is het goed te doen, maar je moet het niet onderschatten.

Hoe de tocht eruitziet

De klassieke Inca trail duurt meestal 4 dagen en 3 nachten. Je start bijvoorbeeld bij Km 82, een bekend beginpunt langs de spoorlijn, en loopt via plekken als Wayllabamba en Pacaymayo naar de Zonnepoort, de Inti Punku, vanwaar je Machu Picchu voor het eerst ziet. De meeste groepen komen op de laatste dag vroeg in de ochtend bij de ruïnes aan, vaak nog voordat de eerste treinen uit Ollantaytambo zijn aangekomen.

Onderweg kom je langs oude Inca-sites zoals Runkurakay en Wiñay Wayna. Dat zijn geen losse muurtjes, maar serieuze ruïnes met terrassen en gebouwen. Als je eerder in de Heilige Vallei bent geweest, bijvoorbeeld bij Pisac of Chinchero, zie je duidelijk de overeenkomsten in bouwstijl en steenbewerking. Het voelt echt alsof je door een oud netwerk van Inca-paden loopt.

Je slaapt in tenten die door de organisatie worden opgezet. Koken gebeurt meestal door een eigen kok van de groep. Je draagt zelf je dagrugzak, en soms ook je slaapzak en matje, afhankelijk van het pakket dat je boekt. Vraag hier vooraf goed naar, want dat maakt veel uit voor hoe zwaar je het ervaart. Sommige organisaties, bijvoorbeeld in Cusco of Ollantaytambo, bieden extra dragers aan tegen meerprijs.

Voorbereiding en veelgemaakte fouten

De grootste fout die veel mensen maken: te weinig tijd nemen om te acclimatiseren in Cusco of de Heilige Vallei. Je komt vaak vanuit Lima (zeeniveau) naar Cusco (ongeveer 3400 meter) en denkt na één nacht: het zal wel. Tot je op de tweede dag van de trail op een pas van meer dan 4000 meter staat, zoals Dead Woman’s Pass, en je longen het er niet mee eens zijn.

• Blijf minimaal 2 à 3 nachten in Cusco of de Heilige Vallei voordat je de trail start.
• Loop in die dagen wat trappen in Cusco, bezoek bijvoorbeeld Sacsayhuamán of de ruïnes bij Pisac.
• Drink veel water, ga rustig aan met alcohol en eet niet te zwaar.
• Test je wandelschoenen vooraf op langere wandelingen, bijvoorbeeld in de Ardennen of de Alpen.

Boek de Inca trail ruim van tevoren. In het hoogseizoen (juni tot augustus) is een jaar van tevoren boeken geen overbodige luxe. Alleen geautoriseerde bureaus mogen de trail aanbieden. Let niet alleen op de prijs, maar vooral op wat er is inbegrepen: hoeveel dragers, hoeveel mensen per tent, hoe groot de groep is en of ze rekening houden met vegetarisch of glutenvrij eten als je dat nodig hebt.

Een andere valkuil: te veel spullen meenemen. Je hebt geen drie broeken en vijf truien nodig. Een lichte regenjas, één warme laag, twee wandelbroeken en een paar sneldrogende T-shirts zijn vaak genoeg. Vraag je organisatie in Cusco of Ollantaytambo om een paklijst en loop die kritisch door voordat je vertrekt.

Alternatieve routes en manieren om Machu Picchu te bereiken

Niet iedereen heeft zin in of kan de Inca trail lopen. Gelukkig zijn er andere manieren om bij Machu Picchu te komen. Per trein is de meest gekozen optie, maar er zijn ook alternatieve trektochten zoals de koffieroute of de Salkantay-trek. Je kunt het zo comfortabel of avontuurlijk maken als je zelf wilt.

Met de trein via Cusco of Ollantaytambo

De makkelijkste manier: je neemt de trein vanuit Cusco of Ollantaytambo naar Aguas Calientes, het dorpje onder Machu Picchu. Bekende maatschappijen zijn PeruRail en Inca Rail. De rit vanuit Ollantaytambo duurt ongeveer 1,5 uur en is qua uitzicht echt de moeite waard, langs de Urubamba-rivier en door de vallei. Vanuit Cusco (Poroy of San Pedro station) ben je langer onderweg, maar zie je meer van het landschap.

In Aguas Calientes pak je vervolgens de bus omhoog naar Machu Picchu. Die rit duurt zo’n 25 minuten, via een kronkelende weg met haarspeldbochten. Bussen rijden de hele dag door, meestal elke paar minuten in de drukke uren. Koop je bustickets liefst een dag eerder in het dorp, dan hoef je ’s ochtends niet in twee rijen te staan. De ticketkiosk zit in het centrum, vlak bij de brug richting Machu Picchu.

Je kunt er ook voor kiezen om vanaf het station te gaan lopen. Vanaf Aguas Calientes naar Puente Ruinas is het ongeveer 20 minuten lopen langs de weg. Daarna begint het echte klimwerk: zo’n 2 kilometer met trappen en steile stukken tot aan de ingang van Machu Picchu. Reken op 1,5 tot 2 uur als je rustig loopt. Dit is een leuke optie als je de drukte van de bus wilt vermijden en een beetje wilt inlopen, maar doe het niet als je knieproblemen hebt.

De koffieroute en andere trekkings

De Inca trail is populair en daardoor vaak volgeboekt. Een alternatief is de zogenaamde koffieroute (La Ruta del Café), waarbij je via kleine dorpjes, koffieplantages en warmwaterbronnen richting Machu Picchu loopt. Je overnacht bijvoorbeeld bij families in de buurt van Santa Teresa en kunt onderweg koffie proeven die daar wordt verbouwd. Deze route is minder strak gereguleerd, wat het flexibeler maakt, maar ook betekent dat de kwaliteit per organisatie meer kan verschillen.

Een andere bekende optie is de Salkantay-trek, een zwaardere tocht langs de besneeuwde Salkantay-berg. Hierbij eindig je meestal in de buurt van Aguas Calientes en ga je de laatste dag naar Machu Picchu. Deze tochten zijn vaak iets goedkoper dan de klassieke Inca trail en hebben meer vrijheid qua vertrekdata, maar je loopt niet over het originele Inca-pad naar de Zonnepoort. Als je vooral houdt van ruige bergen en minder van regels, is Salkantay een goede keuze.

• Wil je vooral cultuur en oude ruïnes: kies de klassieke Inca trail.
• Wil je ruiger berglandschap en minder regels: kijk naar de Salkantay-trek.
• Heb je beperkte tijd of ben je minder fit: neem de trein en eventueel een korte dagwandeling.

Twijfel je nog? Loop in Cusco langs een paar bureaus in de buurt van Plaza de Armas en vraag naar de verschillen. Laat je niet alleen leiden door de laagste prijs, maar kijk ook naar recensies en hoe duidelijk ze zijn over materiaal, gidsen en veiligheid.

Praktische tips voor tickets, planning en drukte

De minst leuke kant van Machu Picchu is de organisatie eromheen: tickets, tijdsloten, regels en drukte. Maar als je dat een beetje handig aanpakt, valt het echt mee. Belangrijkste tip: regel je toegangskaartje ruim van tevoren online, zeker in het hoogseizoen. Wachten tot je in Cusco bent is vragen om stress, vooral als je in juli of augustus reist.

Tickets en tijdsloten

Voor Machu Picchu zijn er verschillende soorten tickets: alleen toegang tot de ruïnes, of combinaties met bijvoorbeeld Wayna Picchu of Machu Picchu Mountain. Het aantal bezoekers per dag is beperkt, en voor de extra bergen is het aantal plekken nog kleiner. Via de officiële website van de Peruaanse overheid kun je de actuele opties en prijzen zien.

Je kiest een tijdslot voor binnenkomst, meestal in blokken in de ochtend of middag. Kom je te laat, dan kun je pech hebben en word je niet meer toegelaten. Plan dus ruim: als je de eerste bus vanuit Aguas Calientes pakt, neem dan niet het allervroegste tijdslot als je ’s ochtends niet zo snel op gang komt. Reis je vanuit de Heilige Vallei of Cusco met de trein, neem dan een ruim tijdslot in de late ochtend of vroege middag.

Veel mensen willen er bij zonsopkomst zijn. Dat klinkt mooi, maar betekent ook: in het donker in de rij staan bij de bus, samen met honderden anderen. Soms is het juist rustiger en mooier om iets later te gaan, bijvoorbeeld rond 9 of 10 uur, zeker buiten het hoogseizoen. In het regenseizoen (november tot maart) is de kans groot dat het ’s ochtends vroeg toch mistig is.

Wat neem je mee en wat laat je beter thuis

Bij de ingang zijn duidelijke regels over wat je wel en niet mee naar binnen mag nemen. Grote rugzakken zijn niet toegestaan, eten officieel ook niet, al wordt een kleine snack vaak wel door de vingers gezien als je het discreet houdt. Wandelstokken mogen alleen met rubberen dopjes om de stenen te beschermen.

• Neem mee: kleine dagrugzak (max. ca. 20 liter), herbruikbare waterfles, zonnebrand, pet of hoed, regenjasje, kopie van je paspoort, ticket (digitaal én liefst geprint), en eventueel een lichte trui.
• Laat beter thuis: drones, grote statieven, grote tassen, waardevolle sieraden en spullen die je niet echt nodig hebt.

Het weer kan snel omslaan. ’s Ochtends vroeg kan het fris en mistig zijn, terwijl je een paar uur later in de volle zon loopt te zweten. Werk in laagjes: T-shirt, dun fleece of trui en een licht waterdicht jasje. Goede sportschoenen met profiel zijn vaak genoeg als je alleen de ruïnes bezoekt. Ga je ook Wayna Picchu of Machu Picchu Mountain op, dan zijn stevige wandelschoenen fijner.

Een kleine tip die vaak wordt vergeten: neem wat contant geld mee in soles. Voor het toilet bij de ingang betaal je een kleine bijdrage, en ook voor een snack of koffie bij de ingang of beneden in Aguas Calientes is contant handig.

Beste reistijd, hoogte en combinatie met andere plekken in Peru

Peru is groot en Machu Picchu bezoek je bijna nooit los. Vaak combineer je het met Cusco, de Heilige Vallei, het Titicacameer of de Colca Canyon. Het helpt als je je route logisch opbouwt, zowel qua hoogte als qua weer, zodat je lichaam de tijd krijgt om te wennen en je niet steeds heen en weer reist.

De beste periode voor Machu Picchu is grofweg van april tot en met oktober, met juni tot augustus als drukste maanden. Dan is het droogseizoen in de Andes. Je hebt meer kans op blauwe luchten, maar ook op drukte en hogere prijzen. In februari is de klassieke Inca trail gesloten voor onderhoud, maar Machu Picchu zelf is dan meestal wel open. Reis je in het regenseizoen, houd dan rekening met gladdere paden en meer kans op mist.

Hoogte speelt ook mee. Cusco ligt op ongeveer 3400 meter, Puno aan het Titicacameer nog hoger. Machu Picchu zelf ligt lager, rond de 2400 meter. Het is slim om eerst in Cusco en de Heilige Vallei te acclimatiseren en daarna pas de zwaardere dingen te doen, zoals de Inca trail of lange dagtochten naar bijvoorbeeld Rainbow Mountain. Zo voorkom je dat je eerste dagen vooral bezig bent met hoofdpijn en kortademigheid.

Een veelgebruikte route is: Lima – Arequipa – Colca Canyon – Titicacameer (bijvoorbeeld Puno) – Cusco – Heilige Vallei – Machu Picchu. Zo bouw je de hoogte rustig op en zie je onderweg ook andere hoogtepunten, zoals de condors bij Cruz del Condor of de drijvende rieteilanden op het Titicacameer. Heb je minder tijd, dan kun je ook rechtstreeks van Lima naar Cusco vliegen en daar een paar dagen blijven, met uitstapjes naar bijvoorbeeld Maras en Moray.

Reken voor Machu Picchu zelf minstens twee nachten in de omgeving: één nacht in Aguas Calientes of in de Heilige Vallei, bezoek aan Machu Picchu de volgende dag, en dan pas doorreizen. Proppen in één dag vanuit Cusco kan, maar is vooral vermoeiend en je hebt dan weinig ruimte voor vertragingen of rustig rondkijken. Zeker als je met kinderen reist of gevoelig bent voor hoogte, is een nachtje extra in de Heilige Vallei, bijvoorbeeld in Urubamba of Ollantaytambo, een stuk relaxter.

• Reis je in het hoogseizoen: boek treinen, tickets en accommodaties in Cusco en Aguas Calientes ruim vooruit.
• Heb je beperkte tijd: kies voor de trein vanuit Ollantaytambo en één nacht Aguas Calientes.
• Wil je rustig acclimatiseren: plan eerst 2 à 3 nachten Cusco en Heilige Vallei, daarna pas Machu Picchu of de Inca trail.

Door je route en timing slim te kiezen, voelt Machu Picchu niet als een haastklus, maar als een logisch hoogtepunt in je reis door Peru. En dat is precies wat deze plek verdient.

Meer praktische reisinfo over reizen door Peru vind je in de Peru vakantieland wiki.

Ben je tevreden over dit artikel?

Je feedback helpt ons onze content te verbeteren.

Ja Nee