Geld en kosten op reis

Geldzaken zijn niet het meest spannende deel van een reisvoorbereiding, maar wel een van de belangrijkste. Niets is vervelender dan op je bestemming aankomen en erachter komen dat je pas geld kunt opnemen tegen torenhoge kosten, of dat het kassameisje raar kijkt omdat je je creditcard gebruikt voor een bedrag van twee euro. Op deze pagina zet ik op een rij hoe je het slim regelt: van wisselkoersen tot fooi-cultuur en realistische budgetten per land.

Ik werk de informatie regelmatig bij. Wisselkoersen en kosten kunnen schommelen, dus voor de actuele bedragen verwijs ik je naar bronnen zoals XE.com of De Nederlandsche Bank.

Wisselkoersen: hoe werkt het en waar check je het?

De wisselkoers bepaalt hoeveel buitenlandse valuta je krijgt voor een euro. Die koers verandert dagelijks, soms zelfs per uur, op basis van vraag en aanbod op de internationale markten. Voor jou als reiziger is het belangrijk om te weten wat de actuele koers ongeveer is, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij het pinnen of geld wisselen.

Een paar bronnen die ik zelf gebruik:

Wat je in het wisselkantoor of bij je bank krijgt, ligt vaak 2 tot 5 procent ónder de midmarket-koers. Dat is hoe ze geld verdienen. Voor populaire valuta zoals dollar, pond of yen is het verschil meestal klein, voor exotische valuta zoals Indonesische rupiah of Vietnamese dong kan het flink oplopen.

Globale wisselkoersen ten opzichte van de euro

Hieronder een grof overzicht (richtlijn, geen actuele koers). Voor de echte koers van vandaag, check een van bovenstaande bronnen.

  • Amerikaanse dollar (USD): 1 euro = ongeveer 1,05 tot 1,10 dollar
  • Brits pond (GBP): 1 euro = ongeveer 0,85 pond
  • Zwitserse frank (CHF): 1 euro = ongeveer 0,95 frank
  • Japanse yen (JPY): 1 euro = ongeveer 165 yen
  • Thaise baht (THB): 1 euro = ongeveer 38 baht
  • Indonesische rupiah (IDR): 1 euro = ongeveer 17.000 rupiah
  • Vietnamese dong (VND): 1 euro = ongeveer 27.000 dong
  • Indiase rupee (INR): 1 euro = ongeveer 90 rupee
  • Mexicaanse peso (MXN): 1 euro = ongeveer 20 peso
  • Braziliaanse real (BRL): 1 euro = ongeveer 6 real
  • Zuid-Afrikaanse rand (ZAR): 1 euro = ongeveer 20 rand
  • Australische dollar (AUD): 1 euro = ongeveer 1,65 dollar

Pinnen in het buitenland: hoe regel je dat slim?

De makkelijkste manier om aan lokaal geld te komen is gewoon pinnen bij een geldautomaat. Maar daar zitten verschillen tussen landen, banken en kaarten. Een paar dingen om vooraf te regelen:

Voor je vertrekt

  • Check je daglimiet in de bank-app. Sommige banken zetten standaard een lage limiet voor het buitenland (bijvoorbeeld 250 euro per dag). Verhoog dat tijdelijk als je weet dat je grotere bedragen wilt opnemen.
  • Activeer wereldwijd pinnen. Bij ING, Rabobank en ABN heet dat anders, maar bij elke bank kun je in de app aangeven dat je je kaart in het buitenland wilt gebruiken. Doe dat een paar dagen vooraf.
  • Neem een tweede kaart mee. Een back-up van een andere bank, of een prepaid creditcard, redt je als je hoofdkaart wordt geblokkeerd of gestolen.
  • Noteer het blokkeernummer van je bank en bewaar het apart van je kaart.

Bij de geldautomaat

Niet elke automaat is gelijk. Een paar valkuilen:

  • Kies altijd voor afrekenen in de lokale valuta. Veel automaten in toeristische gebieden (vooral Zuidoost-Azië, Mexico en Turkije) bieden je aan om in euro af te rekenen. Lijkt handig, maar je krijgt dan een véél slechtere koers, soms 7 tot 10 procent slechter. Kies dus altijd de optie “without conversion” of “in local currency”.
  • Let op de servicekosten van de automaat. In Thailand bijvoorbeeld rekenen lokale banken vaak 220 baht (ongeveer 6 euro) per opname, ongeacht het bedrag. Neem dan in één keer een groter bedrag op.
  • Gebruik bij voorkeur automaten van grote, bekende banken, niet die kleine “Travelex” of “Euronet” automaten op vliegvelden of bij toeristische plekken. Die laatste zijn vaak duurder en gebruiken slechtere koersen.

Wat kost pinnen in het buitenland?

De kosten bestaan uit drie delen:

  • Wisselkoersopslag van je bank: meestal 0 tot 2 procent. ING en Rabobank rekenen vaak 1,2 procent, ABN Amro 1,2 tot 2 procent. Wise en Revolut rekenen 0 procent tot een bepaald maandbedrag.
  • Vaste kosten per opname van je bank: ongeveer 2 tot 4 euro buiten de eurozone. Binnen de eurozone is pinnen meestal gratis.
  • Servicekosten van de lokale automaat: wisselt sterk per land, vaak 2 tot 6 euro.

Voor reizigers die veel buiten de eurozone zijn, zijn Wise en Revolut aantrekkelijke alternatieven. Beide hebben een fysieke kaart en een app, en je betaalt vrijwel zonder opslag tegen de echte koers. Wel zijn er per maand limieten voor gratis opnames.

Fooi-cultuur per land

De grootste valkuil voor Nederlandse reizigers is fooi. Wij zijn er thuis terughoudend mee, maar in veel landen is fooi een verwacht onderdeel van het loon van de bediening. Geen fooi geven kan dan onbeleefd overkomen, terwijl in andere landen juist fooi geven raar is. Een overzicht per land:

Verenigde Staten en Canada

Hoogste fooi-cultuur ter wereld. In restaurants is 18 tot 20 procent gangbaar, dat is geen extraatje maar standaard. De salarissen van bedienend personeel zijn er afgestemd op fooien. Ook bagagepiccolo’s, taxichauffeurs (15 procent) en kappers (15 tot 20 procent) verwachten fooi. Geen fooi geven is hier echt een statement.

Europa

Wisselt sterk per land. Vuistregel: tussen 5 en 10 procent in restaurants als je tevreden bent.

  • Italië, Spanje, Frankrijk: rekening is meestal inclusief service (servizio incluso of service compris). Een paar euro afronden mag, maar het hoeft niet.
  • Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland: 5 tot 10 procent, vaak afgerond op een rond bedrag dat je tegen de ober zegt bij het afrekenen.
  • Verenigd Koninkrijk en Ierland: 10 tot 12,5 procent in restaurants. In pubs aan de bar geen fooi.
  • Scandinavië en Nederland: 5 tot 10 procent als je extra tevreden bent, maar niet verplicht.

Zuidoost-Azië

In de meeste landen niet gebruikelijk in lokale eetzaken (warungs, eetstalletjes), wel in toeristische restaurants. Ook hier verschilt het:

  • Thailand: wat kleingeld achterlaten in een lokale tent, in toeristische restaurants 5 tot 10 procent.
  • Vietnam, Cambodja, Laos: niet verplicht, een dollar of twee voor goede service wordt gewaardeerd.
  • Indonesië: in toeristische restaurants is service vaak inbegrepen (kijk op de rekening). Anders 5 tot 10 procent. Voor gidsen, chauffeurs en spa-medewerkers is fooi wel gangbaar (50.000 tot 100.000 rupiah).
  • Filipijnen: 10 procent is gebruikelijk in toeristische zaken.

India en Nepal

Fooi is gewoonlijk en heet “baksheesh”. 10 procent in restaurants is gebruikelijk als service niet is inbegrepen. Voor gidsen op meerdaagse trips reken op 5 tot 10 dollar per dag, voor portiers en kruiers een dollar.

China en Japan

Het tegenovergestelde uiterste. In Japan is fooi geven als belediging te zien. Bedienend personeel wordt er fatsoenlijk betaald en doet zijn werk uit trots, niet voor extra geld. Probeer geen fooi te geven, ze geven het terug. In China geldt hetzelfde, met uitzondering van toeristische gebieden waar het sluipsgewijs in opkomst is.

Midden-Oosten en Noord-Afrika

Fooi is gangbaar en wordt verwacht. In Egypte (“baksheesh”), Marokko en Turkije rekenen mensen op 10 tot 15 procent in restaurants. Ook voor kruiers, kameniers en gidsen.

Latijns-Amerika

  • Mexico: 10 tot 15 procent in restaurants, ook voor zakkendragers en valet-parking.
  • Costa Rica: service is meestal inbegrepen op de rekening (10 procent).
  • Peru, Bolivia, Ecuador: 5 tot 10 procent in restaurants. Voor gidsen op meerdaagse tochten 10 tot 15 procent van de tour-prijs.
  • Brazilië: service van 10 procent staat vaak op de rekening.
  • Argentinië, Chili: 10 procent in restaurants.

Afrika

In Zuid-Afrika 10 tot 15 procent. In safari-landen (Kenia, Tanzania, Botswana) zijn fooien voor je gids en kok een belangrijk deel van hun inkomen, reken op 10 tot 20 dollar per dag voor de gids en 5 tot 10 dollar voor de kok.

Cash of creditcard? Per land verschillend

Niet overal kun je overal betalen met je creditcard of pinpas. Sommige landen draaien op cash, andere zijn juist al verder dan Nederland en accepteren bijna nergens nog briefjes. Een overzicht:

Vrijwel cashless landen

  • Scandinavische landen (Zweden, Noorwegen, Denemarken, Finland): kaart of mobiel werkt overal, zelfs op de markt. Cash is bijna verdacht.
  • Nederland, België, Duitsland (steden): kaart wordt overal geaccepteerd, vaak ook contactloos.
  • Verenigde Staten, Canada, Verenigd Koninkrijk: kaart of contactloos werkt overal. Wel handig om wat cash voor fooien te hebben.
  • Australië, Nieuw-Zeeland: kaart wordt overal geaccepteerd.
  • Zuid-Korea, Singapore: kaart en mobiele betaal-apps overal.

Hybride landen

  • Frankrijk, Spanje, Italië, Portugal, Griekenland: kaart in restaurants en grote winkels, maar pak voor markten, kleine cafés en taxi’s wat cash mee.
  • Japan: verrassend genoeg nog steeds cash-georiënteerd, vooral buiten de grote steden. Tempels, kleine restaurants en sommige hotels nemen alleen cash. Pin in 7-Eleven of postkantoor, dat werkt het beste met buitenlandse kaarten.
  • Mexico, Brazilië, Argentinië: grote winkels en restaurants accepteren kaart, maar voor straatvoer, bus, taxi en kleine plaatsen heb je cash nodig.
  • Zuid-Afrika: kaart in steden en bij grote ketens, cash voor kleinere plaatsen en safari-uitjes.

Cash-georiënteerde landen

  • India, Vietnam, Cambodja, Laos, Myanmar: hoofdzakelijk cash. Pin in grotere steden en neem voldoende mee voor een paar dagen.
  • Indonesië: in Bali en grote steden werkt kaart redelijk, in dorpen alles cash. Voor warungs, taxi’s en markten cash.
  • Marokko, Egypte, Turkije: in grote hotels kaart, daarbuiten cash. In medina’s accepteert vrijwel niemand kaart.
  • Caribisch gebied (lokale eilanden, geen all-inclusives): cash voor lokale eetzaken, taxi’s en activiteiten.

Tips voor cash meenemen

  • Verdeel je cash over verschillende plekken in je bagage. Niet alles in één portemonnee.
  • Neem een geldbuidel onder je kleren voor reservegeld.
  • Wissel niet alles in één keer. Pin onderweg verse bedragen, dat is vaak goedkoper en veiliger.
  • Voor Caribisch gebied en delen van Azië en Afrika is het slim om wat dollars achter de hand te hebben. Die worden in noodgevallen overal geaccepteerd.

Reisbudget per land

Wat kost reizen nu eigenlijk? Hieronder een richtlijn per land voor drie reizigerstypes: backpacker (zo goedkoop mogelijk, hostels en straateten), midrange (comfortabel, eigen kamer in hotels, restaurants) en comfort (mooie hotels, taxi’s, georganiseerde uitjes). Bedragen zijn per persoon per dag, exclusief vlucht.

Zuidoost-Azië

Onder de meest betaalbare bestemmingen ter wereld. Eten, vervoer en accommodatie zijn er een fractie van de Europese prijzen.

  • Thailand: backpack 25 tot 35 euro, midrange 60 tot 100 euro, comfort 150 tot 300 euro.
  • Vietnam, Cambodja, Laos: backpack 20 tot 30 euro, midrange 50 tot 80 euro, comfort 130 tot 250 euro.
  • Indonesië (Bali): backpack 25 tot 40 euro, midrange 60 tot 120 euro, comfort 200 tot 500 euro. Voor gedetailleerde info zie ook onze Indonesië reisinfo.
  • Filipijnen: backpack 25 tot 40 euro, midrange 70 tot 110 euro, comfort 180 tot 350 euro.

Zuid-Azië

  • India: backpack 15 tot 25 euro, midrange 50 tot 80 euro, comfort 150 tot 300 euro. Een van de goedkoopste bestemmingen voor backpackers.
  • Nepal: backpack 20 tot 30 euro, midrange 50 tot 90 euro, comfort 120 tot 250 euro. Trekkings kosten extra (75 tot 200 euro per dag inclusief gids en porter).
  • Sri Lanka: backpack 25 tot 40 euro, midrange 70 tot 120 euro, comfort 180 tot 400 euro.

Oost-Azië

  • Japan: duur. Backpack 60 tot 90 euro, midrange 110 tot 180 euro, comfort 250 tot 500 euro. Eten kan goedkoop in supermarkten en convenience stores.
  • Zuid-Korea: backpack 50 tot 75 euro, midrange 100 tot 160 euro, comfort 220 tot 400 euro.
  • China: backpack 30 tot 50 euro, midrange 80 tot 130 euro, comfort 180 tot 350 euro.

Latijns-Amerika

  • Mexico: backpack 30 tot 45 euro, midrange 70 tot 130 euro, comfort 180 tot 400 euro.
  • Peru: backpack 30 tot 45 euro, midrange 70 tot 120 euro, comfort 200 tot 400 euro. Inca-trail naar Machu Picchu kost 600 tot 800 euro per persoon. Zie ook onze Peru reisinfo.
  • Colombia: backpack 30 tot 45 euro, midrange 70 tot 130 euro, comfort 200 tot 400 euro. Onze Colombia reisinfo heeft alle details.
  • Brazilië: backpack 35 tot 55 euro, midrange 90 tot 160 euro, comfort 250 tot 500 euro.
  • Argentinië: backpack 35 tot 55 euro, midrange 90 tot 170 euro, comfort 250 tot 500 euro.
  • Costa Rica: duurder dan de meeste buurlanden. Backpack 50 tot 75 euro, midrange 110 tot 200 euro, comfort 280 tot 600 euro.

Caribisch gebied

  • Curaçao, Aruba, Bonaire: midrange 100 tot 180 euro, comfort 250 tot 500 euro. Backpack-budget bestaat hier nauwelijks.
  • Dominicaanse Republiek, Cuba: backpack 35 tot 55 euro, midrange 80 tot 150 euro, comfort 220 tot 450 euro.

Afrika

  • Marokko: backpack 30 tot 45 euro, midrange 70 tot 130 euro, comfort 180 tot 400 euro.
  • Egypte: backpack 25 tot 40 euro, midrange 70 tot 130 euro, comfort 200 tot 400 euro.
  • Zuid-Afrika: backpack 35 tot 55 euro, midrange 90 tot 160 euro, comfort 250 tot 500 euro.
  • Kenia, Tanzania: backpacken nauwelijks mogelijk vanwege safari-kosten. Reken op 200 tot 400 euro per dag voor een georganiseerde safari.

Europa

  • Oost-Europa (Polen, Roemenië, Bulgarije): backpack 30 tot 50 euro, midrange 70 tot 130 euro, comfort 150 tot 300 euro.
  • Zuid-Europa (Spanje, Portugal, Griekenland, Italië): backpack 50 tot 75 euro, midrange 100 tot 180 euro, comfort 220 tot 500 euro.
  • West-Europa (Frankrijk, Duitsland, België): backpack 60 tot 90 euro, midrange 130 tot 220 euro, comfort 280 tot 600 euro.
  • Scandinavië: backpack 70 tot 100 euro, midrange 150 tot 250 euro, comfort 300 tot 700 euro. De duurste regio van Europa.
  • IJsland: backpack 80 tot 120 euro, midrange 180 tot 300 euro, comfort 350 tot 800 euro.

Noord-Amerika

  • Verenigde Staten: backpack 70 tot 100 euro, midrange 130 tot 220 euro, comfort 280 tot 600 euro. New York en Californië zijn duurder.
  • Canada: backpack 70 tot 100 euro, midrange 130 tot 220 euro, comfort 280 tot 600 euro. Voor uitgebreide info, zie onze Canada reisinfo.

Oceanië

  • Australië: backpack 60 tot 90 euro, midrange 130 tot 220 euro, comfort 250 tot 500 euro.
  • Nieuw-Zeeland: backpack 60 tot 90 euro, midrange 130 tot 220 euro, comfort 280 tot 600 euro.

Veelgestelde vragen over geld op reis

Moet ik vooraf geld wisselen voor vertrek?

Voor de meeste bestemmingen niet nodig. Je krijgt vaak een slechtere koers bij Nederlandse wisselkantoren dan ter plekke pinnen. Wissel hooguit een klein bedrag (50 tot 100 euro) voor onderweg en de eerste taxi.

Kan ik beter dollars of euro’s meenemen als ruilvaluta?

Voor Caribisch gebied, Latijns-Amerika en delen van Azië zijn dollars handiger. In Afrika en Oost-Europa worden zowel euro’s als dollars geaccepteerd. Neem altijd schone, niet-gevouwen biljetten mee, want gescheurde of beschreven biljetten worden in sommige landen geweigerd.

Hoeveel cash moet ik echt meenemen?

Genoeg voor de eerste 1 tot 2 dagen plus een buffer voor noodgevallen. In de meeste landen kun je daarna gewoon pinnen.

Wat doe ik als mijn pinpas of creditcard wordt gestolen?

Bel direct het blokkeernummer van je bank (noteer dit voor vertrek). Voor reisverzekeringen geldt vaak dat je binnen 24 uur aangifte moet doen bij de lokale politie en het blokkeren moet melden. Een back-up kaart op een andere plek bewaren is goud waard.

Werken Wise en Revolut overal?

In de meeste landen ja, maar er zijn uitzonderingen. In Nepal, Iran en Cuba werken ze niet of beperkt. Check vooraf de voorwaarden van je kaart.

Hoe voorkom ik dynamic currency conversion?

Bij elke transactie (geldautomaat of betaling met kaart) krijg je vaak de vraag of je in lokale valuta of in euro’s wilt afrekenen. Kies altijd lokale valuta, dat scheelt 5 tot 10 procent.

Bronnen en meer informatie

Plan je een reis en wil je meer praktische info per land? Bekijk dan onze vakantielanden-overzicht, daar vind je per bestemming uitgebreide reisinfo, beste reistijd, routes en budgettips.