Rio de Janeiro

Rio de Janeiro is zo’n stad waar alles tegelijk gebeurt: stad, strand, bergen en samba door elkaar. Je kijkt uit over een waanzinnige baai, zit met je voeten in het zand en staat even later midden in een drukke wijk met barretjes en straatmuzikanten. Het is chaotisch, mooi en soms ook rauw, maar juist dat maakt Rio zo’n bijzondere plek om te beleven.

Je komt hier niet alleen voor het beroemde Christusbeeld of Copacabana. Het zijn juist de mix van wijken, uitzichtpunten, voetbal, carnaval en het dagelijkse leven in de heuvels die Rio zo interessant maken. Met een beetje voorbereiding kun je de stad goed en veilig ontdekken en echt voelen hoe de Cariocas, de inwoners van Rio, hun stad leven.

Cristo Redentor: het symbool van Rio

Het grote beeld van Christus de Verlosser, Cristo Redentor, zie je bijna overal in de stad boven alles uitsteken. De eerste keer dat je het in het echt ziet, voelt het toch anders dan op de foto’s. Het staat op de top van de Corcovado-berg, midden in het Tijuca-woud, en is met sokkel en al zo’n 38 meter hoog. Vooral bij helder weer is het uitzicht hier echt indrukwekkend.

Je bereikt de top meestal met het treintje dat door het bos omhoog rijdt. Dat ritje duurt ongeveer twintig minuten en is op zich al leuk, omdat je langzaam boven de stad uit komt. Boek je ticket van tevoren online, zeker in het hoogseizoen of rond carnaval, anders sta je zo een uur in de rij. Vanaf het eindstation ga je nog een stuk met trappen of roltrappen omhoog tot aan het beeld.

Een veelgemaakte fout is om midden op de dag te gaan, als de zon recht boven je staat en de lucht heiig is. Dan is het druk, heet en zijn je foto’s vaak flets. Ga liever vroeg in de ochtend of juist aan het eind van de middag. Bij zonsopkomst is het meestal rustiger en heb je de meeste kans op helder zicht. Houd er wel rekening mee dat het boven op de berg wat koeler en winderiger kan zijn dan beneden aan het strand, dus neem een dun vest mee.

Na zonsondergang wordt het beeld van onderaf verlicht en kijk je uit over een zee van lichtjes: de boog van Copacabana, de Suikerbroodberg in het donker, de verlichte brug naar Niterói. In de praktijk is het ’s avonds wel drukker met tours en groepen. Wil je rustig rondkijken en foto’s maken zonder overal selfiesticks, dan is vroeg gaan echt het fijnst.

Zo plan je je bezoek slim

Je kunt naar het station van het treintje gaan met een taxi of met een combinatie van metro en taxi. Zelf vind ik metro tot Largo do Machado en daarna een korte taxirit het prettigst. Vraag je chauffeur om je bij het officiële Corcovado-station af te zetten, niet bij een willekeurige tourverkoper onderweg.

• Neem contant geld én een bankpas mee voor het geval het pinapparaat hapert.
• Check de weersvoorspelling: als het bewolkt is, kun je letterlijk in de wolken staan en niets zien.
• Bescherm je spullen, vooral bij de drukke uitzichtpunten. Een kleine crossbodytas onder je arm werkt het best.
• Vermijd weekenden en Braziliaanse feestdagen als je flexibel bent, dan is het extra druk.

Twijfel je tussen Cristo Redentor en Pão de Açúcar op één dag, kies dan voor één hoogtepunt en combineer het met een rustigere activiteit. Bijvoorbeeld ’s ochtends Cristo Redentor en ’s middags een wandeling door Jardim Botânico of rondhangen op Praia de Ipanema. Rust in je planning maakt je dag hier echt leuker.

Copacabana en Ipanema: leven aan het strand

De stranden van Copacabana en Ipanema zijn het visitekaartje van Rio. Hier zie je precies hoe belangrijk het strand is voor het dagelijks leven. Mensen volleyballen, voetballen, rennen, drinken kokosnootwater en kletsen urenlang op een plastic stoeltje. Je hoeft eigenlijk alleen maar te gaan zitten en te kijken.

Copacabana is het meest bekend: een lang, breed strand met de golvende zwart-witte stoep langs de boulevard. De sfeer is wat drukker en rauwer, met meer straatverkopers en grotere hotels, zoals het klassieke Belmond Copacabana Palace. Ipanema voelt net iets relaxter en chiquer, met kleinere boetiekhotels en veel locals uit de middenklasse. Voor een eerste middag strand vind ik Ipanema meestal fijner, zeker rond posto 9, waar het gezellig druk is maar niet overvol.

Je hoeft op het strand zelf niets mee te nemen behalve je zwemspullen, zonnebrand en wat contant geld. Stoelen en parasols huur je gewoon ter plekke bij de barracas, de strandtentjes. Zij verkopen ook koude drankjes, biertjes en simpele snacks zoals kaas op een stokje of gefrituurde garnalen. Laat dure spullen en je paspoort in je accommodatie. Neem alleen mee wat in een klein tasje past dat je in de gaten kunt houden als je gaat zwemmen.

Veilig en ontspannen naar het strand

Rio heeft een reputatie als het om veiligheid gaat, en aan het strand merk je dat ook. Er lopen veel mensen rond: verkopers, toeristen, maar ook zakkenrollers. Laat je telefoon niet los op je handdoek liggen als je even de zee in duikt. Vraag je buurman of buurvrouw om even op je spullen te letten, dat is heel normaal hier.

• Ga bij voorkeur overdag, tussen zonsopkomst en zonsondergang. In het donker voelt de boulevard een stuk minder prettig.
• Gebruik factor 30 of 50, de zon is hier veel sterker dan je denkt, ook als het wat bewolkt is.
• Probeer een zonsondergang mee te pakken bij Arpoador, het rotsige punt tussen Copacabana en Ipanema. De hele stad lijkt daar samen te komen.
• Neem een lichte sarong of handdoek mee in plaats van een dikke badhanddoek, dat scheelt gesleep.

Langs de boulevard vind je genoeg plekken om wat te eten of te drinken. In Copacabana zitten veel eenvoudige kiosken direct aan het fietspad. In Ipanema heb je in de straten achter het strand meer keuze aan restaurants en cafés, bijvoorbeeld rond Rua Vinícius de Moraes en Rua Farme de Amoedo. Een simpele maar fijne optie is een sucos-bar, waar je vers fruitsap drinkt van mango, maracujá of açaí. Bestel een suco de manga met ijs na een stranddag, dat is precies wat je nodig hebt.

Lapa en Santa Teresa: karaktervolle wijken in de heuvels

Lapa is het uitgaanshart van Rio en tegelijk een wijk met een heel eigen gezicht. Overdag zie je vooral het grote witte Carioca-aquaduct en de beroemde Escadaria Selarón, de kleurrijke trap vol tegeltjes uit de hele wereld. Die trap is leuk om overdag te bezoeken, dan kun je rustig kijken naar alle details en heb je nog een beetje ruimte om foto’s te maken.

’s Avonds verandert Lapa in een groot straatfeest. In de bars en clubs klinkt samba, forró en live-muziek, en op straat staan overal stalletjes met caipirinhas en biertjes. Het is gezellig, maar ook druk en soms wat chaotisch. Neem ’s avonds niet meer mee dan nodig: een beetje contant geld, een pasje en je telefoon, het liefst in een heuptasje of klein tasje dicht tegen je aan.

Boven Lapa ligt Santa Teresa, een wijk op de heuvel met smalle straatjes, kleurrijke huizen en uitzichtpunten over de stad. De sfeer is hier creatiever en rustiger, met kleine galerieën, cafés en pousada’s. Het doet inderdaad een beetje denken aan Lissabon, vooral door het gele trammetje dat weer rijdt na een grote renovatie. Dat trammetje is een leuke manier om de wijk te verkennen, al is het onderweg soms druk met fotografen en toeristen.

Route en tempo voor een fijne dag

Zelf vind ik het fijn om Lapa en Santa Teresa te combineren op één dag. Overdag start ik graag in Santa Teresa, bijvoorbeeld bij Parque das Ruínas, een oud huis dat nu een cultureel centrum is met een mooi uitzicht over het centrum en de baai. Daarna loop je langzaam naar beneden richting Lapa, eventueel via Largo dos Guimarães, waar je wat cafés en kleine winkels hebt.

• Draag goede schoenen, de straten zijn steil en soms slecht onderhouden.
• Plan je bezoek aan de Selarón-trap vroeg, vóór de grote groepen komen.
• Voor de terugweg naar je accommodatie ’s avonds is een taxi of een app-taxi het meest ontspannen.
• Vermijd afgelegen straatjes als het donker wordt, blijf bij de drukkere hoofdwegen.

In Santa Teresa kun je prima lunchen bij een van de kleine restaurantjes langs de hoofdstraat, bijvoorbeeld een simpele prato feito: rijst, bonen, salade en vlees of vis. In Lapa zijn er veel plekken waar je ’s avonds kunt eten voor je gaat dansen, van eenvoudige churrascarias tot kleine barretjes met petiscos, Braziliaanse tapas. Probeer eens pastel met vlees of kaas bij een druk bezocht barretje, dat is typisch Braziliaans borrelvoer.

Vind je het spannend om hier in je eentje rond te lopen, dan kun je ook een begeleide wandeltour boeken die Lapa, Santa Teresa en de Escadaria Selarón combineert. Je leert dan meteen meer over de geschiedenis van de wijken en je hoeft niet steeds op je kaart te kijken. Zeker als je maar kort in Rio bent, is dat een relaxte manier om veel te zien in één dag.

Suikerbroodberg en Urca: klassiek uitzicht over de baai

De Suikerbroodberg, Pão de Açúcar, is die kegelvormige berg die je op bijna elke foto van Rio ziet. Vanaf Copacabana zie je hem mooi liggen aan de ingang van de baai. Het uitzicht vanaf de top is minstens zo spectaculair als bij Cristo Redentor, maar dan met meer focus op de kust en de stad zelf.

Je gaat omhoog met een glazen kabelbaan in twee etappes: eerst naar de lagere Morro da Urca, daarna naar de top van de Suikerbroodberg. Op beide niveaus heb je uitzichtpunten, een paar eetkraampjes en wat wandelpaadjes. Neem de tijd op Morro da Urca, want het uitzicht op de baai en de brug naar Niterói is daar al heel mooi en vaak rustiger dan helemaal boven.

Qua tijdstip is eind van de middag hier ideaal. Je ziet de stad in daglicht, de zon langzaam zakken achter de bergen en daarna de lichten aangaan. Houd er wel rekening mee dat het dan drukker is en dat je soms even moet wachten op een plekje in de kabelbaan. Koop je ticket alvast online of bij de officiële kassa onderaan, niet bij iemand die je op straat aanspreekt.

Combineren met de wijk Urca

De Suikerbroodberg ligt in de wijk Urca, een rustige buurt met lage huizen en een klein strandje. Het is leuk om hier een paar uur door te brengen in plaats van alleen snel naar boven en weer weg.

• Loop een stukje over de boulevard langs Praia Vermelha voor je de kabelbaan pakt.
• Drink na afloop een biertje bij Bar Urca, aan de waterkant. De locals zitten hier op de stoepmuur met een drankje en een pasteitje.
• Neem een taxi of app-taxi terug naar Copacabana of Ipanema, het openbaar vervoer is hier minder handig.
• Ga niet te laat op de avond nog alleen rondlopen in de rustigste straatjes langs het water.

Een valkuil is om Suikerbroodberg en Christusbeeld op één dag te willen doen. Dat kan, maar dan ben je vooral aan het haasten en sta je veel in de rij. Beter is om ze over twee dagen te verdelen, zodat je ook nog tijd hebt om rustig rond te kijken en ergens een koffie of caipirinha te drinken met uitzicht. Plan per dag één groot hoogtepunt en vul dat aan met iets kleins, zoals een wandeling door Botafogo of een uurtje op Praia Vermelha.

Ben je sportief, dan kun je overwegen om het wandelpad naar Morro da Urca te nemen in plaats van de eerste kabelbaan. Dat pad begint bij Praia Vermelha en loopt door het bos omhoog. Ga dan wel overdag, bij voorkeur niet alleen, en neem voldoende water en muggenspray mee. De afdaling kun je altijd met de kabelbaan doen als je geen zin hebt om terug te lopen.

Theatro Municipal en het centrum van Rio

In het centrum van Rio, rond Cinelândia, vind je het Theatro Municipal, het belangrijkste theater van de stad. De gevel is indrukwekkend: veel marmer, pilaren en echte gouden details op het dak. Binnen is het nog uitbundiger, met kroonluchters, fresco’s en kunstwerken van kunstenaars als Rodolfo Bernardelli en Rodolfo Amoedo. Zelfs als je geen voorstelling bezoekt, is een rondleiding door het gebouw de moeite waard.

De omgeving van het theater is overdag druk met kantoorwerkers en studenten. Je loopt vanaf hier zo naar andere bezienswaardigheden, zoals de moderne kathedraal van Rio of de bibliotheek Real Gabinete Português de Leitura, een prachtige oude bibliotheek vol houten boekenkasten en gekleurde glas-in-loodramen. Plan je bezoek aan het centrum bij daglicht, dan voelt het levendiger en veiliger.

Een veelgemaakte fout is om het centrum ’s avonds laat te voet te verkennen. Na kantoortijd loopt het hier snel leeg en blijven vooral zwervers en losse groepjes mensen over. Dat voelt al snel onprettig. Wil je ’s avonds naar een voorstelling in het theater, ga dan met een taxi heen en terug en blijf in de buurt van de drukke pleinen.

Zo haal je meer uit het centrum

Het centrum is goed bereikbaar met de metro. Haltes als Cinelândia en Carioca liggen op loopafstand van de meeste bezienswaardigheden. Let in de spitsuren wel op je spullen, het is dan echt proppen in de metro.

• Neem een licht tasje dat je voor je draagt, geen grote rugzak op je rug.
• Eet een simpele lunch in een kilo-restaurant, waar je betaalt per gewicht van je bord. Dat is goedkoop en je kiest zelf wat je wilt.
• Vermijd afgelegen straatjes en steegjes, zeker als je met camera om je nek loopt.
• Combineer het centrum met een bezoek aan de vernieuwde havenwijk Praça Mauá en het Museu do Amanhã als je tijd hebt.

Het centrum is niet het mooiste deel van Rio, maar juist hier zie je goed de mix van oud en nieuw Brazilië. Hoge kantoorgebouwen naast vervallen panden, street art, drukke busstations en ineens een prachtig historisch gebouw ertussen. Trek voor dit gebied een halve dag uit, bijvoorbeeld in combinatie met een bezoek aan Lapa of de kathedraal. Zo krijg je een completer beeld van de stad dan alleen de stranden.

Favelas en georganiseerde favela-tours

De favelas, de wijken op de heuvels rond de stad, zijn onlosmakelijk verbonden met Rio. Je ziet ze vanuit de taxi, vanaf de stranden en vanuit de kabelbaan. Het zijn plekken met veel armoede en criminaliteit, maar ook met een sterke gemeenschap en veel creativiteit. De laatste jaren zijn sommige favelas veiliger geworden en zijn er hostels, kleine hotels en cafés bijgekomen.

Als buitenstaander ga je hier niet zomaar zelf rondlopen. Als je een favela wilt bezoeken, doe dat altijd met een betrouwbare, lokale gids. Er zijn verschillende organisaties die tours aanbieden in bijvoorbeeld Rocinha of Vidigal. Tijdens zo’n tour loop je samen door de wijk, bezoek je uitzichtpunten en soms een schooltje of lokaal project. Je krijgt een beter beeld van het dagelijks leven dan vanaf een afstandje in de taxi.

Een valkuil is om een tour te boeken die de favela behandelt als een soort dierentuin, met toeristen die vanachter een busraam naar de bewoners kijken. Kies liever voor een kleinschalige tour waarbij de gids zelf in de favela woont of er vandaan komt. Vraag vooraf hoe groot de groep is en wat je precies gaat doen. Respect is hier echt het sleutelwoord: geen foto’s van mensen van dichtbij zonder te vragen, geen opzichtig gedoe met dure camera’s en geen rare opmerkingen over armoede.

Overnachten in of bij een favela

In sommige favelas, zoals Vidigal, zijn tegenwoordig kleine hostels en boetiekhotels te vinden met een fantastisch uitzicht over de baai. Het kan heel bijzonder zijn om hier een nacht te slapen en te zien hoe de wijk ’s avonds tot leven komt. Tegelijk moet je je er prettig bij voelen en accepteren dat het hier anders is dan in Copacabana.

• Lees recente reviews en let op opmerkingen over veiligheid en geluid.
• Vraag je accommodatie hoe je het beste aankomt, vaak is een mototaxi of lokale taxi handiger dan een gewone taxi.
• Neem geen onnodig dure spullen mee als je hier overnacht, houd het simpel.
• Respecteer lokale regels: maak geen foto’s van politie, militairen of groepen jongeren.

Een favela-bezoek kan confronterend zijn, maar ook heel waardevol. Je ziet een andere kant van Rio dan alleen de stranden en uitzichtpunten. Als je het op een respectvolle manier doet, steun je bovendien vaak direct de lokale gemeenschap, omdat gidsen en kleine ondernemers er zelf wonen. Twijfel je, dan kun je ook kiezen voor een uitzichtpunt aan de rand van een favela, bijvoorbeeld Mirante do Arvrão in Vidigal, waar je wel het uitzicht en de sfeer meepakt maar niet diep de wijk in hoeft.

Carnaval, voetbal en het weer in Rio

Carnaval in Rio is een ervaring op zich. Vergeet de optochten met boerenkielen in Nederland, hier gaat het om enorme praalwagens, sambascholen die een jaar lang oefenen en kostuums vol veren en glitters. De grote parade vindt plaats in de Sambódromo, een lange straat met aan beide kanten hoge tribunes. Je kunt kaartjes kopen voor een plek op de tribune en de optocht van bovenaf bekijken. Die kaartjes zijn in de carnavalsperiode snel uitverkocht en niet goedkoop, dus op tijd regelen is belangrijk.

Naast de officiële parade zijn er overal in de stad blocos, straatfeesten met muziek en dans. Die zijn vaak gratis en een stuk laagdrempeliger. Denk aan een bandje op een vrachtwagen, een paar duizend mensen erachteraan, veel drank en heel veel lawaai. Leuk, maar ook intens. Hou je niet van grote mensenmassa’s, dan is carnaval misschien niet het beste moment om Rio te bezoeken.

Voetbal is de andere grote passie van de stad. Het Maracanã-stadion is een icoon, een van de grootste voetbalstadions ter wereld. Hier werden WK-finales gespeeld en hier voetballen clubs als Flamengo en Fluminense hun thuiswedstrijden. Een wedstrijd bijwonen is een belevenis, zelfs als je normaal niet zo van voetbal houdt. De zang, de vlaggen, het vuurwerk, het leeft echt.

Beste reistijd en praktische keuzes

Rio heeft een warm klimaat, maar de seizoenen voelen anders dan in Nederland. Onze winter is daar zomer, met temperaturen die makkelijk boven de 30 graden uitkomen en meer kans op korte, heftige regenbuien. In onze zomer is het in Rio iets koeler en vaak wat rustiger, al blijft het aan de kust meestal prima strandweer.

• Wil je carnaval meemaken, reis dan rond februari of maart, afhankelijk van het jaar.
• Zoek je lagere prijzen en minder drukte, kijk dan naar april, mei, september of oktober.
• Vermijd als het kan oudejaarsavond in Copacabana als je niet van enorme mensenmassa’s houdt, dan is het strand één grote mensenzee.
• Voor een voetbalwedstrijd kun je vaak via je hotel of een lokale organisatie kaartjes regelen inclusief vervoer.

Bij het Maracanã is het slim om met een georganiseerde groep of met een gids te gaan, zeker ’s avonds. Je wordt dan bij je hotel opgehaald en weer teruggebracht, en hebt iemand bij je die de weg kent en je helpt je zitplaats te vinden. Draag geen dure horloges of sieraden naar een wedstrijd en houd je tas dicht bij je. Dan kun je je gewoon focussen op het sfeertje in het stadion.

Ben je niet gebonden aan schoolvakanties, dan is het de moeite waard om net buiten de piekperiodes te reizen. Je hebt dan nog steeds lekker weer, maar minder drukte bij Cristo Redentor, Pão de Açúcar en op de stranden. Dat scheelt wachttijd, geld en vooral energie.

Praktisch: zo reis je naar en door Rio

Vanaf Amsterdam ben je ongeveer twaalf uur onderweg naar Rio de Janeiro. Er zijn rechtstreekse vluchten met KLM, maar vaak is een vlucht met overstap, bijvoorbeeld via Lissabon of Parijs, goedkoper. Reken voor een retourticket grofweg vanaf 500 euro met overstap en vanaf 700 euro voor een directe vlucht, afhankelijk van seizoen en hoe vroeg je boekt.

Rio heeft twee luchthavens, maar internationale vluchten komen meestal aan op Galeão (GIG), op zo’n twintig kilometer van het centrum. De taxi is de meest praktische manier om naar je hotel te gaan. Gebruik bij aankomst een officiële taxi of een app-taxi en spreek vooraf een prijs of metergebruik af. Het verkeer in Rio kan behoorlijk vaststaan, zeker tijdens de spits en in de tunnels richting de zuidkant van de stad. Houd daar rekening mee als je terug naar het vliegveld moet.

In de stad zelf is de metro een fijne manier om je te verplaatsen. De lijnen verbinden het centrum met wijken als Botafogo, Copacabana en Ipanema. Boven de grond zijn er bussen, maar die zijn voor een eerste keer in Rio wat onoverzichtelijk. Voor kortere afstanden gebruik ik zelf liever een taxi of een app-taxi, zeker ’s avonds.

Handige keuzes voor vervoer en verblijf

Voor een eerste bezoek aan Rio zijn Copacabana, Ipanema en eventueel Botafogo goede uitvalsbases. Je zit dan relatief veilig, dicht bij het strand en hebt veel keuze aan accommodaties, van simpele hostels tot luxe hotels. In Botafogo zit je net iets rustiger, met uitzicht op de baai en goede metroverbindingen naar zowel het centrum als de stranden.

• Kies voor een accommodatie dicht bij een metrostation, dat scheelt tijd en gedoe.
• Vermijd ’s avonds laat lopen door stille zijstraten, pak dan gewoon een taxi.
• Neem een kopie van je paspoort mee als je de stad ingaat en laat het origineel in de kluis van je hotel.
• Gebruik een moneybelt of binnenzak voor je belangrijkste pasjes en wat contant geld.

Een veelgemaakte fout is om te veel in één of twee dagen te willen proppen. Rio is groot en de afstanden zijn groter dan ze op de kaart lijken, zeker met het verkeer. Plan liever wat ruimer: een dag voor de stranden, een dag voor de uitzichtpunten, een dag voor Lapa en Santa Teresa en eventueel een dag voor een favela-tour of een voetbalwedstrijd. Gun jezelf de tijd om ook gewoon even te zitten en te kijken, bijvoorbeeld met een kokosnoot in je hand aan de rand van Copacabana. Dat zijn vaak de momenten waarop Rio echt binnenkomt.

Meer praktische reisinfo over reizen door dit land vind je in de Brazilië vakantieland wiki.

Ben je tevreden over dit artikel?

Je feedback helpt ons onze content te verbeteren.

Ja Nee