Fernando de Noronha

Fernando de Noronha is een kleine Braziliaanse eilandengroep midden in de Atlantische Oceaan. Denk aan ruige kliffen, rustige baaien en een onderwaterwereld waar je úren naar kunt blijven kijken. Als je tijdens je reis door Brazilië een tropische stop zoekt met ongerepte stranden en veel dieren, dan is dit zo’n plek die je bijblijft.

Het is geen makkelijke of goedkope bestemming, maar juist daardoor is het er nog rustig en puur. Je komt hier voor natuur, zee en dieren, niet voor grote resorts of uitgaansstraten. Dat is goed om te weten voordat je je ticket boekt.

De eilandengroep Fernando de Noronha in het kort

Fernando de Noronha ligt zo’n 350 kilometer uit de kust van Brazilië, ter hoogte van steden als Recife en Natal. De archipel bestaat uit 21 eilandjes, maar alleen het grootste eiland, ook Fernando de Noronha genoemd, is bewoond. Dat eiland is maar ongeveer 17 vierkante kilometer groot. Je hebt letterlijk één hoofdweg die bijna alles met elkaar verbindt, van de stranden tot de dorpjes.

De eilandengroep werd in 1503 ontdekt door Amerigo Vespucci en is daarna in handen geweest van onder andere de Portugezen, Fransen en Nederlanders. Tot 1957 werd het grootste eiland zelfs gebruikt als gevangenis. Dat zie je nog terug in de ruïnes en oude gebouwen die verspreid over het eiland liggen, bijvoorbeeld als je richting de forten of de hoger gelegen uitzichtpunten rijdt.

In 1988 werd een groot deel van Fernando de Noronha uitgeroepen tot nationaal park en in 2001 kreeg het de status van UNESCO Werelderfgoed. Dat is niet voor niets: het ecosysteem is kwetsbaar en uniek. De natuur staat hier echt op één, en dat merk je aan alles, van de beperkte bezoekersaantallen tot de regels op de stranden en in het water.

Waar speelt het dagelijks leven zich af?

Het leven speelt zich vooral af rond twee plekken: de haven Porto de Santo Antonio en het dorpje Vila dos Remedios. In de haven vertrekken de bootjes voor snorkel- en duiktrips naar plekken als Baía do Sancho en de rotsformaties bij Ilha do Meio. Vila dos Remedios voelt een beetje als het centrum: een paar koloniale gebouwen, een kerk, wat restaurantjes en kleine pousada’s.

Verwacht geen winkelcentra, grote supermarkten of een boulevard zoals in Rio de Janeiro of Recife. Het is hier kleinschalig en rustig. Dat is precies de charme, maar het betekent ook dat je beter wat dingen vooruit plant, zoals contant geld, snorkelspullen, lenzenvloeistof en eventuele medicijnen. Een simpele pijnstiller is er wel, maar specifieke medicatie kun je beter van het vasteland meenemen.

Een praktische tip: pin genoeg geld in Recife of Natal voordat je vliegt. Er is wel een pinautomaat op het eiland, maar die doet het niet altijd en soms zijn er limieten. Zeker als je een buggy wilt huren of meerdere tours wilt betalen, is wat extra cash handig.

Stranden van Fernando de Noronha

De stranden van Fernando de Noronha worden vaak genoemd als de mooiste van Brazilië. En dat is niet overdreven. Je vindt er goudgeel zand, helderblauwe zee en rotsformaties die zo uit een film lijken te komen. Veel stranden vallen in beschermd gebied, waardoor het er rustig en schoon blijft.

Baía do Sancho en Praia do Leão

Baía do Sancho is misschien wel het bekendste strand van het eiland. Het ligt verscholen tussen hoge kliffen en je komt er via een steile trap die door de rotsen loopt. Dat is even klauteren, maar zodra je beneden staat en de baai ziet, snap je waarom dit strand zo vaak in lijstjes met mooiste stranden ter wereld staat. Het water is helder, er ligt koraal vlakbij en je kunt er fantastisch snorkelen langs de rotswand.

Praia do Leão is een ander hoogtepunt. Dit strand is ruiger, breder en vaak een stuk rustiger dan Baía do Sancho. In het seizoen leggen zeeschildpadden hier hun eieren. Delen van het strand kunnen dan afgesloten zijn, juist om de dieren te beschermen. Respecteer die afzettingen, hoe graag je ook dichterbij wilt voor een foto. Vanaf de hoger gelegen uitkijkpunten heb je alsnog een prachtig uitzicht over de baai en zie je soms zelfs schildpadden in de branding.

Andere mooie stranden zijn Cacimba do Padre, waar surfers hun hart ophalen op de hogere golven, en Praia da Conceição, dichter bij Vila dos Remedios. Dat laatste strand is fijn als je een middagje relaxed wilt zwemmen en daarna ergens in het dorp wilt eten, bijvoorbeeld bij een eenvoudige visrestaurantje langs de hoofdweg.

Hoe kies je welk strand bij je past?

Niet elk strand is altijd even goed bereikbaar of geschikt voor hetzelfde type dag. Voor een relaxte middag met een drankje en een strandstoel zit je beter bij Praia da Conceição. Wil je juist snorkelen, dan zijn Baía do Sancho en Praia do Sueste logische keuzes. Voor surfen kijk je naar Cacimba do Padre of, bij iets rustigere golven, Praia do Boldró.

• Rustig zwemmen en zonnen: Praia da Conceição, Praia do Cachorro (dicht bij Vila dos Remedios).
• Snorkelen vanaf het strand: Baía do Sancho, Praia do Sueste.
• Surfen: Cacimba do Padre, Praia do Boldró (in het surfseizoen).
• Wandelen en uitzicht: Praia do Leão, Mirante dos Golfinhos in de buurt.

Let op dat sommige stranden alleen via een pad met trappen of rotsen bereikbaar zijn. Slippers zijn handig voor het zand, maar neem ook lichte dichte schoenen mee als je bijvoorbeeld naar Baía do Sancho of de uitzichtpunten boven Baía dos Golfinhos gaat. De zon is hier fel, ook als het een beetje bewolkt is. Een shirt om in te zwemmen, een pet en veel zonnebrand zijn geen luxe, maar noodzaak.

Een veelgemaakte fout is dat mensen denken dat alle stranden vrij toegankelijk en altijd open zijn. Op Fernando de Noronha zijn sommige stukken alleen met een gids te bezoeken of moet je een tijdslot reserveren bij het bezoekerscentrum, bijvoorbeeld voor bepaalde wandelpaden langs de kust. Check dit de eerste dag even bij het bezoekerscentrum in Vila dos Remedios, dan kun je je dagen handig indelen.

Duiken en snorkelen rond Fernando de Noronha

De zee rond Fernando de Noronha is helder en rijk aan leven. Het wordt niet voor niets gezien als een van de beste plekken van Zuid-Amerika om te duiken. Zelfs als je alleen vanaf het strand snorkelt, zie je vaak al koraal, scholen felgekleurde vissen en met een beetje geluk een schildpad of rog.

Rond het eiland liggen zo’n 24 officiële duikplekken. Er zijn plekken voor beginners, met dieptes rond de 5 tot 10 meter, maar ook steilere wanden en wrakken tot rond de 40 meter voor gevorderden. Of je nu diep gaat of niet, er is altijd wat te zien. Denk aan papegaaivissen, murenes, roggen, schildpadden en soms zelfs rifhaaien op afstand.

Duikscholen en duikplekken

In en rond Vila dos Remedios vind je verschillende duikscholen die dagtrips en cursussen aanbieden. Ze regelen meestal alles: boot, uitrusting, gids en soms een simpele lunch aan boord. Een bekende plek om te duiken is rond de wrakken bij Porto de Santo Antonio, waar je tussen de resten van oude schepen zwemt. Ook bij de rotsformaties rond Ilha do Meio en bij de site genaamd Pedras Secas heb je vaak goed zicht en veel vis.

Voor snorkelen kun je prima terecht bij stranden als Baía do Sancho en Praia do Sueste. Bij Praia do Sueste is de kans groot dat je schildpadden ziet, vooral als je langs de randen van de baai blijft. Hier is het water rustiger en minder diep, waardoor het ook fijn is als je met kinderen reist of niet zo’n ervaren zwemmer bent. Bij Praia do Cachorro kun je weer makkelijk even het water in en daarna zo een barretje inlopen voor een drankje.

Praktische tips voor onder water

De grootste fout die ik hier zie, is dat mensen met zonnebrand ingesmeerde handen het koraal aanraken of op rotsen gaan staan waar zeeleven op zit. Dat is echt funest voor het rif. Raak het koraal en de dieren niet aan, hoe verleidelijk het ook is. Blijf ook niet boven een schildpad hangen, maar zwem rustig op afstand mee en geef ze de ruimte.

• Neem, als je die hebt, je eigen masker en snorkel mee. Dat zit vaak fijner dan gehuurd materiaal en je weet dat het past.
• Gebruik bij voorkeur koraalvriendelijke zonnebrand en smeer je al in vóórdat je het water in gaat.
• Boek je duiktrip minimaal een dag van tevoren, vooral in het hoogseizoen en in Braziliaanse vakanties.
• Luister naar de instructies van de gidsen, zij kennen de stroming en weten waar je welke dieren het vaakst ziet.

Als je nog nooit hebt gedoken, is Fernando de Noronha een mooie plek voor een eerste introductieduik. De omstandigheden zijn vaak rustig en het zicht is goed. Houd er wel rekening mee dat de prijzen hoger liggen dan op het vasteland, simpelweg omdat alles hier ingevoerd moet worden. Als je op het vasteland, bijvoorbeeld in Arraial do Cabo of bij Recife, al een duikcursus doet, kun je hier vooral genieten van de bijzondere plekken.

Dolfijnen spotten bij Baía dos Golfinhos

Een van de bijzonderste ervaringen op Fernando de Noronha is dolfijnen kijken bij Baía dos Golfinhos, letterlijk de dolfijnenbaai. Elke ochtend komen hier grote groepen dolfijnen de beschutte baai in. Ze rusten, spelen en zwemmen er rond, terwijl jij vanaf de rotsen toekijkt.

Je komt niet met een boot in de baai zelf; dat is bewust verboden om de dieren niet te storen. Je loopt via een pad door het nationale park naar een uitkijkpunt boven de baai. Vanaf daar kijk je uit over het water en zie je de dolfijnen vaak in groepjes zwemmen of springen, soms met tientallen tegelijk.

Beste tijd en praktische aanpak

De beste tijd om dolfijnen te zien is vroeg in de ochtend, rond zonsopkomst. Rond 6 uur ’s ochtends heb je de meeste kans. Dat betekent vroeg opstaan, maar het is echt de moeite waard. Neem een verrekijker mee als je die hebt, dan zie je veel meer details en kun je ze goed volgen.

Het pad naar het uitkijkpunt is goed te doen, maar in het donker is een zaklamp of telefoonlampje handig. De lucht kan ’s ochtends nog wat fris aanvoelen, zeker als het waait, dus een dun vest is geen overbodige luxe. Combineer dit uitje met een bezoek aan Baía do Sancho later op de ochtend, dan haal je het meeste uit de dag in dat deel van het eiland.

Een andere plek waar je regelmatig dolfijnen ziet, is tijdens boottochten langs de kust, bijvoorbeeld tussen Baía do Sancho en Cacimba do Padre. De dieren zwemmen dan vaak even mee met de boot. Ook hier geldt: foto’s maken is leuk, maar ga niet schreeuwen of klappen om hun aandacht te trekken. Rustig blijven levert uiteindelijk de mooiste momenten op en is beter voor de dieren.

Veel mensen verwachten dat ze met de dolfijnen kunnen zwemmen, maar dat is op Fernando de Noronha niet de bedoeling. Juist doordat de dieren hier met rust worden gelaten, komen ze nog in zulke grote aantallen terug. Als je per se met dolfijnen wilt zwemmen, is dit dus niet de juiste bestemming, maar als je ze in het wild wilt zien, zit je hier perfect.

Surfen op het Braziliaanse ‘Hawaï’

Fernando de Noronha staat onder surfers bekend als het Braziliaanse Hawaï. Dat komt door de krachtige golven die vooral in het seizoen tussen november en april binnenrollen. De golven kunnen tot bijna 4 meter hoog worden. Dat is fantastisch voor ervaren surfers, maar niet echt geschikt als je nog nooit op een plank hebt gestaan.

Een bekende surfspot is Cacimba do Padre. Hier breken de golven vaak mooi en krachtig en zie je locals en Braziliaanse surfers van het vasteland hun skills laten zien. Iets verderop ligt Laje de Cacimba, ook populair bij gevorderde surfers. Aan de andere kant van het eiland, bij bijvoorbeeld Praia do Sueste, is de zee vaak rustiger en kun je soms wel oefenen als je beginnend surfer bent, maar dan nog is het handig om met een instructeur het water in te gaan.

Wanneer en waar surfen

Tussen november en april heb je de grootste kans op goede surf. In onze winter dus. In onze zomermaanden is het water nog steeds lekker warm en kun je zwemmen en snorkelen, maar zijn de golven vaak een stuk lager. Reis je speciaal voor het surfen, plan dan echt rond dat hoogseizoen. Kom je vooral voor snorkelen en wandelen, dan zijn de rustigere maanden juist fijner.

Verhuur van surfplanken en lessen vind je vooral bij de drukkere stranden, zoals Cacimba do Padre en Praia da Conceição. Verwacht geen enorme surfscholen met hippe shops, maar meer kleine lokale verhuurders met een paar planken en een instructeur. Dat maakt het juist leuk en persoonlijk, maar betekent ook dat het aanbod kan verschillen per seizoen en dag.

• Neem, als je eigen materiaal belangrijk voor je is, je eigen plank mee vanuit het Braziliaanse vasteland.
• Gebruik een lycra of dun surfpak, de zon is fel en je verbrandt snel op het water.
• Check altijd de stroming en praat even met locals of de verhuurder voordat je het water in gaat.
• Blijf als beginner bij rustiger spots en ga niet meteen tussen de locals in de grootste golven liggen.

De grootste valkuil is overschatting. De golven kunnen er pittig zijn en er is geen uitgebreide reddingsbrigade zoals op drukke stranden in Rio. Als je twijfelt, blijf dan dichter bij de kant of kies een rustiger strand om gewoon te zwemmen. Kijk ook goed waar rotsen onder water liggen, zeker bij laag water.

Koloniale kerken, forten en dorpjes

Hoewel de meeste mensen naar Fernando de Noronha komen voor zee en strand, is het de moeite waard om ook even de geschiedenis in te duiken. Over het eiland verspreid vind je oude kerken, forten en koloniale huizen die herinneren aan de tijd van de Europese overheersing en de periode als gevangeniseiland.

Vila dos Remedios is het belangrijkste dorp op het eiland en voelt een beetje als de hoofdstad. Hier loop je over geplaveide straatjes langs kleurrijke 18e-eeuwse huizen. De kleine kerk in Portugese stijl, Igreja de Nossa Senhora dos Remédios, ligt mooi op een heuvel en is een fijne plek om even rond te kijken als je toch in het dorp bent voor een restaurant of supermarktje.

Forte dos Remedios en andere overblijfselen

Net buiten Vila dos Remedios ligt Forte dos Remedios, een fort uit de 18e eeuw. Het is een van de best bewaarde forten op het eiland. De dikke muren en kanonnen herinneren aan de tijd dat verschillende Europese landen hier om de macht streden. Tegenwoordig is het vooral een rustige plek met een prachtig uitzicht over zee en de baai bij Porto de Santo Antonio.

Forte dos Remedios is ook een van de mooiste plekken voor zonsondergang. Neem tegen het einde van de middag een kleedje en wat drinken mee en zoek een plekje op de muur of in het gras. De lucht kleurt oranje en roze, terwijl de zon langzaam achter de rotsen en de zee verdwijnt. Je kunt dit makkelijk combineren met een vroeg diner in Vila dos Remedios, bijvoorbeeld bij een restaurant langs de hoofdweg.

Verspreid over het eiland kom je nog meer restanten tegen: oude wachttorens, ruïnes van militaire gebouwen en simpele kapelletjes. Je ziet ze bijvoorbeeld als je met de bus of buggy over de hoofdweg rijdt richting de zuidkant van het eiland of naar uitzichtpunten bij Praia do Leão. Het is leuk om een middagje te besteden aan een soort eilandrondje, waarbij je deze plekken combineert met een paar uitzichtpunten en een korte stop op een strand.

Verwacht geen grote musea of uitgebreide rondleidingen. De charme zit juist in het zelf rondlopen, even op een muurtje gaan zitten en je voorstellen hoe geïsoleerd dit eiland vroeger was, toen het nog als gevangenis werd gebruikt. Als je graag meer achtergrond wilt, vraag dan bij je pousada of er een lokale gids is die een paar uur met je mee kan rijden. Dat kost wat extra, maar je hoort dan vaak verhalen die je nergens leest.

Praktisch: zo reis je naar en op Fernando de Noronha

Fernando de Noronha is geen bestemming waar je even spontaan naartoe vliegt. Dat komt door de afstand tot het vasteland en de strenge regels voor het aantal bezoekers. Per keer mogen er maar een beperkt aantal bezoekers op het eiland zijn. Dat houdt de natuur beschermd, maar betekent ook dat je op tijd moet boeken, zeker in Braziliaanse vakanties en rond feestdagen als kerst en carnaval.

Vliegen naar Fernando de Noronha

Je vliegt naar het eiland vanaf Recife of Natal. Vanuit Recife duurt de vlucht ongeveer 1 uur en 40 minuten, vanaf Natal ongeveer 1 uur en 10 minuten. Reken op rond de 300 euro voor een retour, afhankelijk van seizoen en hoe vroeg je boekt. Dat is flink, maar helaas wel de realiteit voor zo’n afgelegen plek.

Een handige route is om eerst een paar dagen in Recife of Natal te blijven en dan door te vliegen. In Recife kun je bijvoorbeeld de wijk Recife Antigo verkennen, de kleurrijke straatjes van Olinda bezoeken en naar het strand van Boa Viagem gaan. In Natal heb je de duinen bij Genipabu en stranden als Ponta Negra. Zo breek je de reis een beetje op en heb je wat aan je tussenstop.

Vervoer en overnachten op het eiland

Eenmaal op Fernando de Noronha heb je verschillende opties om je te verplaatsen. Er rijdt een simpele bus over de hoofdweg die de belangrijkste punten met elkaar verbindt, zoals Vila dos Remedios, Praia do Sueste en de stranden aan de noordkant. Dat is de goedkoopste optie, maar je bent wel afhankelijk van de tijden en haltes.

Je kunt ook een auto, buggy of motor huren. Een buggy is populair, omdat je daarmee makkelijk bij stranden en uitzichtpunten komt en het gewoon leuk rijden is op zo’n klein eiland. Houd wel rekening met de hogere prijzen dan op het vasteland. Brandstof en huur zijn hier gewoon duurder. Reserveer in het hoogseizoen bij voorkeur vooraf via je pousada, zodat je niet misgrijpt.

Liften kan ook. Dat gebeurt hier best veel, vooral langs de hoofdweg. Het is wel handig als je een beetje Portugees spreekt. Een simpele begroeting en uitleg waar je naartoe moet, helpt enorm. En zoals altijd: gebruik je gezond verstand, zeker als je alleen reist of ’s avonds onderweg bent.

Qua overnachten heb je vooral kleine b&b’s en pousada’s, in totaal zo’n 70. De meeste liggen in of rond Vila dos Remedios en langs de hoofdweg richting Praia da Conceição en Praia do Boldró. Verwacht geen enorme luxe, maar wel schone kamers, vaak met airco en een simpel ontbijt met brood, fruit en koffie. Boek vooraf, zeker in het hoogseizoen en rond feestdagen, want last minute is het aanbod beperkt.

Handige planning en veelgemaakte fouten

Een veelgemaakte fout is om te weinig dagen te plannen. Door de prijs van de vlucht is de verleiding groot om er maar twee nachten te blijven. In de praktijk ben je dan vooral aan het regelen en heen en weer reizen. Reken liever op minstens drie tot vier nachten, zodat je tijd hebt voor stranden, snorkelen, een dolfijnen-ochtend en een paar korte wandelingen.

• Plan de eerste dag rustig: regel je parkpassen, check het bezoekerscentrum en verken Vila dos Remedios.
• Combineer Baía dos Golfinhos, Baía do Sancho en een uitzichtpunt op één dag om reistijd te besparen.
• Neem genoeg contant geld mee voor tours, huur van buggy of surfplank en kleinere restaurantjes.
• Hou rekening met extra kosten zoals de dagelijkse milieubelasting en eventuele parktickets.

Als je dit allemaal meeneemt in je planning, voelt Fernando de Noronha niet als een ingewikkelde bestemming, maar als een heel bijzonder uitstapje binnen je reis door Brazilië. Het is een plek waar je echt even uit de drukte stapt en vooral buiten bent: in het water, op de rotsen en op het strand.

Meer praktische reisinfo over reizen door dit land vind je in de Brazilië vakantieland wiki.

Ben je tevreden over dit artikel?

Je feedback helpt ons onze content te verbeteren.

Ja Nee