San Pedro de Atacama

San Pedro de Atacama ligt midden in de droogste woestijn ter wereld, maar voelt allesbehalve doods. Vanuit dit kleine dorpje maak je uitstapjes naar maanlandschappen, geisers, zoutmeren en warme bronnen. Het is zo’n plek waar je makkelijk langer blijft dan je van plan was.

Je dagen bestaan hier uit vroege ochtenden, knalblauwe luchten en koude nachten vol sterren. Juist de combinatie van het rustige dorpsleven en die bizarre natuur eromheen maakt San Pedro een fijne uitvalsbasis.

San Pedro de Atacama als uitvalsbasis in de woestijn

San Pedro zelf is klein en overzichtelijk: een paar stoffige straten, lage lemen huisjes, een wit kerkje en overal reisbureautjes en kleine restaurantjes. Het dorp is echt je uitvalsbasis, want alle bekende plekken in de Atacama-woestijn liggen op flinke rijafstand. Voor bijna alles heb je een tour of huurauto nodig.

De hoofdstraat Caracoles is je richtpunt. Hier vind je de meeste tourbureaus, fietsverhuur, hostels en simpele eettentjes. Verwacht geen luxe, maar wel alles wat je nodig hebt: pinautomaten, kleine supermarkten, een bakker en een apotheek. Grote supermarkten zoals in Calama of Santiago zijn er niet, dus doe daar eventueel een grotere boodschappenronde voordat je naar San Pedro rijdt.

Waar verblijven en eten in San Pedro

De meeste accommodaties liggen op loopafstand van Caracoles. Kies je voor een hostel zoals Hostal Rural of een eenvoudig guesthouse net buiten het centrum, dan zit je meestal binnen 10 minuten lopen bij de restaurants. Boek in het hoogseizoen ruim op tijd, vooral in januari, februari en juli, want dan zit het dorp snel vol.

Eten doe je vooral rond Caracoles en Toconao. Je vindt er kleine plekken met empanada’s, quinoa-stoofpotjes en pizza uit de houtoven. Reken op hogere prijzen dan in de rest van Chili, omdat alles aangevoerd moet worden. Alcohol is officieel wat strenger gereguleerd, dus verwacht geen uitbundig nachtleven. Het is meer een pisco sour of biertje bij het eten en daarna vroeg naar bed voor je volgende tour.

Wat ik zelf fijn vond: je kunt bijna alles te voet doen. Van je hostel naar een tourbureau, naar een restaurant en terug is hooguit een kwartiertje lopen. Voor een ritje naar bijvoorbeeld Valle de la Luna pak je een tourbusje, huur je een fiets of regel je een taxi via je accommodatie. Daardoor voelt San Pedro ondanks alle toeristen nog steeds gemoedelijk.

• Handig in het dorp: contant geld (pinautomaten vallen soms uit), herbruikbare waterfles, warme laagjes voor de avond
• Vermijd het centrum met de auto op piekuren, parkeren is beperkt
• Plan een rustige eerste middag om te wennen aan de hoogte (ruim 2400 meter)

Sterren kijken in de Atacama-woestijn

De lucht rond San Pedro is zó droog en helder dat het een van de beste plekken ter wereld is om sterren te kijken. Zelfs als je alleen maar even buiten gaat staan, zie je de Melkweg als een duidelijke band vol licht. Zelfs met het blote oog zie je hier veel meer dan thuis, zeker als je normaal in een stad woont.

In de omgeving liggen grote observatoria zoals ALMA, waar wetenschappers uit de hele wereld mee werken. Die zijn niet altijd toegankelijk voor reizigers, maar er zijn genoeg kleinere observatoria en sterrenkijkboerderijen net buiten het dorp. Bekende voorbeelden zijn tours die vertrekken vanaf een privé-observatorium richting de weg naar Calama of richting de donkere vlaktes achter het dorp.

Hoe zo’n sterrenkijktour eruitziet

Een typische tour begint na zonsondergang. Je wordt bij je hostel opgehaald, rijdt een stukje de donkere woestijn in en krijgt daar uitleg over de sterrenhemel op het zuidelijk halfrond. Je staat buiten met een kleine groep, dik ingepakt, want het wordt hier ’s nachts echt koud, ook in onze zomer.

De gids wijst met een groene laser verschillende sterrenbeelden aan, zoals het Zuiderkruis en de Magelhaense Wolken, en legt uit wat je precies ziet. Daarna kijk je om de beurt door grote telescopen. Denk aan:

• De kraters op de maan van heel dichtbij
• Saturnus met zijn ringen, als je in het goede seizoen bent
• Nebula’s en verre sterrenhopen die je normaal alleen op foto’s ziet

Veel tours sluiten af met een warme drank of een simpele snack, zodat je weer een beetje op temperatuur komt. Boek je sterrenkijktour niet op de eerste avond dat je aankomt in San Pedro, maar liever na een dag of twee. Dan ben je al wat gewend aan de hoogte en minder gesloopt van de reis.

Praktische tips voor sterrenkijken

• Check de maanstand: bij volle maan zie je veel minder sterren
• Neem een muts, handschoenen en een extra trui mee, zelfs in de zomer
• Zet je camera van tevoren op nachtstand en neem een klein statief mee als je wilt fotograferen

De meeste aanbieders geven op hun website of in hun kantoor aan welke nachten het beste zijn. Vraag daar echt even naar, dat scheelt veel in wat je te zien krijgt. Kies bij voorkeur een aanbieder die kleine groepen hanteert en Engels of Spaans spreekt dat je goed kunt volgen. Voorbeelden zijn lokale observatoria aan de rand van het dorp of boerderijen op de weg naar Toconao.

Geysers del Tatio: heel vroeg op, heel koud en heel bijzonder

De Geysers del Tatio liggen op ruim 4000 meter hoogte, zo’n 100 kilometer van San Pedro. Het is een van de grootste geisergebieden ter wereld, met tientallen actieve geisers die stoom en water omhoog spuiten. Je rijdt er in ongeveer 1,5 tot 2 uur naartoe, meestal met een minibusje via een bochtige bergweg.

De meeste tours vertrekken rond 4 uur ’s ochtends. Dat is vroeg, zeker na een koude nacht, maar er is een reden: de geisers zijn het actiefst bij zonsopkomst, als het temperatuurverschil tussen de grond en de lucht het grootst is. Je komt dus in het donker aan en ziet het landschap langzaam tevoorschijn komen terwijl de zon opkomt.

Waar je rekening mee moet houden

Het is daarboven echt ijskoud. In onze bus zat iedereen met mutsen, handschoenen, dikke jassen en soms zelfs slaapzakken om zich heen. Temperaturen van -10 graden zijn geen uitzondering, zeker in de Chileense winter (juni tot en met augustus). Ook in oktober of april kan het flink vriezen.

• Laagjes kleding: thermoshirt, fleece, dikke jas, muts, sjaal en handschoenen
• Goede dichte schoenen die tegen kou kunnen en niet direct doorweekt raken van de damp
• Veel water drinken tegen hoogteziekte, en rustig lopen

Bij aankomst loop je tussen de dampende geisers door. De combinatie van de opkomende zon, stoompluimen en bergen op de achtergrond is echt bizar mooi. Je ruikt de zwavel en hoort het water borrelen. De meeste tours verzorgen ter plekke een simpel ontbijt met brood, koekjes en warme drank, soms ook roerei of pannenkoekjes.

Op de terugweg stoppen veel tours bij natuurlijke thermale bronnen, waar je in warm water kunt badderen. Dat is een verademing na die ijzige kou. Reken wel op wat drukte, want vrijwel alle busjes komen rond dezelfde tijd aan. Als je gevoelig bent voor hoogte, kies dan een dag waarop je je fit voelt, sla alcohol de avond ervoor over en neem eventueel paracetamol mee.

Een veelgemaakte fout is om Geysers del Tatio op je eerste volle dag te plannen. Beter is om eerst een lagere activiteit te doen, zoals Valle de la Luna of Laguna Cejar, en pas daarna de geisers. Zo geef je je lichaam even de tijd om aan de hoogte te wennen.

Valle de la Luna en andere maanlandschappen

Valle de la Luna, de Vallei van de Maan, ligt vlak bij San Pedro en is een van de makkelijkste uitstapjes. Het landschap is kurkdroog, vol grillige rotsformaties, zandduinen en zoutstructuren. Door het gebrek aan planten en de kleuren van de rotsen voelt het echt alsof je op een andere planeet rondloopt.

Je kunt met een georganiseerde tour mee, maar dit is ook een leuke tocht om zelf te doen. In het dorp huur je een fiets en trapt in ongeveer drie kwartier tot een uur naar de ingang van de vallei. Met een huurauto ben je er in zo’n 20 minuten. Neem genoeg water mee, een zonnebril, pet en zonnebrand, want er is vrijwel nergens schaduw.

Wat je niet wilt missen in Valle de la Luna

De meeste mensen plannen hun bezoek rond zonsondergang. Dan kleuren de rotsen oranje en roze en zie je goed waarom dit zo’n populaire plek is. Bekende stops zijn bijvoorbeeld:

• De grote zandduin waar je een stuk omhoog kunt klimmen voor uitzicht
• Rotsformaties met namen als “Las Tres Marías”
• Uitzichtpunten over de vallei en de vulkaan Licancabur op de achtergrond

Een georganiseerde tour heeft als voordeel dat je op de mooiste plekken stopt en je je geen zorgen hoeft te maken over de terugweg in het donker. Fietsen is weer leuk als je graag op je eigen tempo gaat en onderweg wilt stoppen om foto’s te maken. Let er dan wel op dat je verlichting op je fiets hebt of op tijd terugfietst.

Nog zo’n bizar landschap is Valle de la Muerte (ook wel Valle de Marte genoemd), met hoge zandduinen en steile rotsen. Hier wordt veel gesurft op zandduinen. Ga bijvoorbeeld in de namiddag mee met een sandboardtour en blijf daarna nog even voor het uitzicht. Als je weinig tijd hebt, zou ik in elk geval Valle de la Luna doen en kijken of je Valle de la Muerte erbij kunt pakken als halve dag.

• Vermijd de heetste uren midden op de dag, vooral in december tot en met februari
• Neem per persoon minstens 1,5 liter water mee
• Draag dichte schoenen, het zand wordt extreem heet

Salar de Tara, Laguna Cejar en andere zoutmeren

Rond San Pedro liggen verschillende zoutvlaktes en lagunes. Sommige zijn bekend en druk bezocht, andere liggen zo afgelegen dat er maar weinig mensen komen. De combinatie van witte zoutkorsten, felblauw water en vaak flamingo’s maakt deze tochten heel fotogeniek.

Salar de Tara ligt oostelijk van San Pedro, richting de grens met Bolivia en Argentinië. Het is een lange rit over hoogvlaktes, langs vulkanen en bizarre rotsformaties zoals de Monjes de la Pacana. De zoutvlakte en de omliggende lagunes voelen hier echt afgelegen. Juist doordat het zo ver is, kom je er minder mensen tegen dan bij de bekendere plekken dichter bij het dorp.

Laguna Cejar ligt juist wat dichter bij San Pedro en is bekend omdat je er net als in de Dode Zee blijft drijven door het hoge zoutgehalte. Tijdens een excursie bezoek je meestal meerdere lagunes in de omgeving, zoals Laguna Piedra en Laguna Baltinache. Je kunt er zwemmen, maar houd er rekening mee dat het water koud kan zijn en dat je huid daarna wit uitslaat van het zout.

Praktische tips voor de zoutmeren

• Oude zwemkleding, want het zout kan kleuren en stof aantasten
• Een handdoek en eventueel een grote fles water om je even af te spoelen
• Slippers of sandalen die nat en zout mogen worden

Veel tours combineren een bezoek aan de zoutmeren met een stop bij uitkijkpunten over de grote zoutvlakte in de omgeving van San Pedro. Daar zie je goed hoe uitgestrekt en leeg de Atacama-woestijn is. In de verte zie je vaak vulkanen als de Licancabur en Lascar liggen.

Als je moet kiezen en je houdt van bijzondere landschappen en rust, dan is Salar de Tara een mooie optie. Ben je meer op zoek naar een korte trip met de ervaring van drijven in zout water, dan past Laguna Cejar beter in je schema. Hou er rekening mee dat hooggelegen lagunes vaak kouder zijn en dat het weer daar sneller omslaat. Neem altijd een winddichte jas mee, ook als het in San Pedro warm is.

Lagunas Altiplánicas en flamingo’s spotten

De Lagunas Altiplánicas zijn voor veel reizigers het mooiste deel van de Atacama-woestijn. Je bezoekt meestal een combinatie van verschillende lagunes en dorpen op de hoogvlakte, vaak als dagtour vanuit San Pedro. Het landschap bestaat uit blauwe meren, vulkanen met sneeuwtoppen en vlaktes waar lama’s en vicuña’s grazen.

Een standaardroute begint vaak met een stop in het dorpje Toconao, een rustig plaatsje met een kerkje en huizen van vulkaansteen. Daarna ga je richting Laguna Chaxa, midden in de grote zoutvlakte. Dit is een van de beste plekken om flamingo’s te zien. Ze lopen door het ondiepe water, zoeken naar eten en steken felroze af tegen het witte zout.

De verschillende lagunes

Daarna rij je meestal door naar de hoger gelegen meren Miscanti en Miñiques. Deze liggen op ruim 4000 meter hoogte en voelen heel stil en leeg. De kleur van het water is diepblauw en je ziet er vaak vogels en soms vossen. Twee voorbeelden van hoe zo’n dag eruit kan zien:

• Een tour waarbij je vroeg vertrekt, ontbijt bij een klein restaurantje in een dorp, Laguna Chaxa bezoekt en daarna naar Miscanti en Miñiques rijdt
• Een iets kortere tour waarbij de nadruk ligt op de zoutvlakte en flamingo’s, met alleen Laguna Chaxa en een paar uitzichtpunten

Onderweg wordt er meestal gestopt bij een eenvoudig restaurantje in een dorp langs de route, bijvoorbeeld in Socaire. Denk aan een bord soep, rijst met vlees of een vegetarische stoof. Verwacht geen uitgebreide kaart, maar wel warm eten en een wc. Neem altijd extra water en wat snacks mee, zeker als je gevoelig bent voor hoogte of snel honger krijgt.

Omdat je de hele dag op hoogte bent, is het slim om rustig te bewegen, veel te drinken en geen zware maaltijd te nemen vlak voor vertrek. Een lichte avondmaaltijd en weinig alcohol de dag ervoor helpen ook. De zon is hier fel, zelfs als het fris aanvoelt, dus zonnebrand en een zonnebril zijn geen overbodige luxe.

• Draag een lange broek en lange mouwen tegen zon en wind
• Plan deze tour niet direct na Geysers del Tatio, geef je lijf een pauze
• Neem contant geld mee voor entreegelden en kleine restaurantjes

Warmwaterbronnen: Puritama en andere plekken om op te warmen

Na al dat stof, zout en vroege ochtenden is het heerlijk om een dag te plannen waarop je vooral wilt ontspannen. De warmwaterbronnen van Puritama zijn daar perfect voor. Het is een warme rivier met verschillende natuurlijke baden, allemaal rond de 33 graden. De omgeving is verrassend groen voor de Atacama: riet, struiken en rotsen vormen een soort kloof waar het water tussendoor stroomt.

Je vindt hier acht poelen die met elkaar verbonden zijn door kleine stroompjes en watervallen. Sommige zijn wat dieper, andere ondiep en rustiger. Het water is helder en schoon, en voelt na een paar dagen woestijnstof echt als luxe. De entreeprijs ligt wat hoger dan je misschien verwacht, maar als je er een halve dag blijft, haal je er veel ontspanning uit.

Zo haal je het meeste uit je bezoek aan Puritama

Je kunt Puritama bezoeken met een tour of met eigen vervoer. Met een huurauto heb je meer vrijheid in tijd en kun je bijvoorbeeld vroeg gaan om de drukte voor te zijn. In het hoogseizoen en in vakanties kan het hier behoorlijk vol worden, dus probeer een doordeweekse dag te kiezen als je daar niet van houdt.

Neem zelf een handdoek, slippers en eventueel iets te eten mee. Er is niet altijd uitgebreid eten te koop, soms alleen snacks en drankjes. Een droge set kleding is ook handig, want in de wind kan het fris worden als je uit het water komt. Laat waardevolle spullen zoveel mogelijk in je accommodatie of in de auto, en neem alleen mee wat je echt nodig hebt.

Andere warmwaterplekken in de regio zijn vaak eenvoudiger en minder aangelegd, bijvoorbeeld kleine baden die je combineert met een bezoek aan Geysers del Tatio. Die zijn minder comfortabel, maar wel leuk als korte stop. Puritama is meer een plek waar je echt even een paar uur blijft hangen met een boek of gewoon niks doet.

Reizen naar en rond San Pedro de Atacama

San Pedro ligt behoorlijk afgelegen, maar is toch goed bereikbaar. De meeste reizigers vliegen eerst naar Calama, de dichtstbijzijnde stad met een luchthaven. Vanaf daar is het ongeveer anderhalf uur rijden naar San Pedro. Bij de uitgang van het vliegveld staan minibusjes klaar die je rechtstreeks naar je accommodatie brengen. Je kunt ook een auto huren als je graag zelf rijdt en meer vrijheid wilt voor uitstapjes.

Kom je over land, dan zijn er goede busverbindingen met verschillende steden in Chili, zoals Santiago, Antofagasta en Arica. Vanuit het buitenland reis je bijvoorbeeld vanuit Uyuni in Bolivia of vanuit Salta in Argentinië naar San Pedro. Busritten zijn vaak lang, dus een nachtbus is dan handig. Zorg voor een trui, oordoppen en iets warms om onder te liggen, want de airco staat soms flink hoog.

Vervoer ter plekke en handige planning

In het dorp zelf doe je alles te voet. Voor uitstapjes heb je grofweg drie opties:

• Georganiseerde tours met een minibusje en gids
• Een huurauto, waarmee je zelf naar plekken als Valle de la Luna, Lagunas Altiplánicas en Puritama rijdt
• Een gehuurde fiets, vooral handig voor kortere afstanden zoals Valle de la Luna of kleine uitkijkpunten rond het dorp

Tours zijn handig als je geen zin hebt om zelf te rijden, of als je naar plekken wilt die wat ingewikkelder te bereiken zijn, zoals Geysers del Tatio of Salar de Tara. Boek niet alles al van tevoren online, maar kijk ook ter plekke. In San Pedro kun je makkelijk prijzen en routes vergelijken en soms nog wat onderhandelen, zeker als je meerdere tours bij hetzelfde bureau boekt.

Hou bij het plannen rekening met de hoogte en het ritme. Combineer niet te veel zware, hoge trips vlak achter elkaar. Een rustige eerste dag met bijvoorbeeld Valle de la Luna of een bezoek aan Laguna Cejar en daarna pas Geysers del Tatio of de Lagunas Altiplánicas is meestal fijner voor je lijf. Zo kun je beter wennen en geniet je meer van alles wat deze woestijn te bieden heeft.

Ben je tevreden over dit artikel?

Je feedback helpt ons onze content te verbeteren.

Ja Nee