🇨🇺 Cuba

Introductie

Cuba is geen makkelijke vakantie. Sinds 2024 vliegt er niets meer rechtstreeks vanaf Schiphol. Je gaat met overstap via Parijs, Madrid of Frankfurt en bent twaalf tot vijftien uur onderweg. Bij aankomst toon je een toeristenkaart of e-Visum (rond 22 euro) en de QR-code van het D’Viajeros-formulier, dat je 48 tot 72 uur voor vertrek invult. Het reisadvies stond begin 2026 op geel; de actuele kleurcode check je via de Reisadvies-link in de zijbalk.

Voor een eerste reis pak je twee weken: drie tot vier dagen Havana voor de oude stad, de Malecón en een avond live muziek; drie dagen Viñales voor het tabaksgebied; drie dagen Trinidad voor de pastelhuizen en de Casa de la Música; en eventueel een paar dagen strand op Cayo Coco of in Varadero. Met drie weken voeg je het oosten toe via Camagüey en Santiago de Cuba, en pak je een binnenlandse vlucht terug naar Havana om te voorkomen dat je twee keer zestien uur in de bus zit.

Het lastigste in 2026 is geld. De CUC bestaat sinds 1 januari 2021 niet meer, pinnen werkt onbetrouwbaar door het Amerikaanse handelsembargo en Europese pinpassen werken alleen af en toe in de grote steden. Reken voor twee weken op 800 tot 1.500 euro cash in euro’s of Canadese dollars en splits het over twee plekken in je bagage. Tekorten en stroomuitval (apagones van vier tot acht uur per dag waren in 2024 en 2025 normaal buiten Havana) horen erbij. Wie daarmee om kan gaan, vindt een eiland waar muziek, geschiedenis en gastvrijheid samenkomen op een manier die je in andere Caribische landen veel zeldzamer terugziet. Bekijk ook onze gids over reisdocumenten en toegang en lees meer over geld en kosten op reis voor je vertrekt.

Voor wie is dit land geschikt

Cuba past niet bij iedere reiziger. Wie alles vooraf tot in detail wil regelen, afhankelijk is van snelle wifi en pinnen, of een gepolijste vakantie zonder gedoe zoekt, vindt elders een makkelijker bestemming. Wie ruimte heeft voor improvisatie krijgt er een land voor terug dat zich duidelijk onderscheidt van andere Caribische opties: muziek op straat, oldtimers en een eigen tempo.

Cultuur, muziek en geschiedenis

Voor wie van muziek, dans en koloniale steden houdt is Cuba een topbestemming. Salsasfeer in Havana en Santiago, son cubano in Trinidad en straatmuzikanten op elk plein. Een salsales bij een lokale danseres kost vijf tot tien euro en is een fijne manier om de avond te beginnen. De koloniale steden Trinidad en Cienfuegos staan op de UNESCO-lijst, net als het historisch centrum van Camagüey, en Havana Vieja (de oude stad) is een levend museum van pastelkleurige gevels en oldtimers.

Stellen en gezinnen

Stellen kiezen vaak voor een mix van Havana, Viñales en Trinidad, met een paar dagen strand bij Cayo Levisa of Playa Ancón. Gezinnen met kinderen vanaf een jaar of acht doen het prima, vooral met een all-inclusive in Varadero of op Cayo Coco als basis en dagtochten naar Havana. Voor jonge kinderen is een rondreis door Cuba niet aan te raden: de busritten zijn lang, de paladares (familierestaurants) hebben geen kindermenu en wifi is overal beperkt. Lees meer in onze gids over reizen met kinderen.

Backpackers en lange reizen

Backpackers reizen al jaren door Cuba en het netwerk van casas particulares (slapen bij families) dekt het hele eiland. Een privékamer met badkamer kost 25 tot 40 euro per nacht, ontbijt vier tot zes euro en een diner acht tot vijftien. Spaans is een grote plus: buiten de toeristische zones spreekt vrijwel niemand Engels. Voor een lange reis combineer je Cuba goed met Mexico, Colombia of de Dominicaanse Republiek; een Caribische combinatie via Cancún of Punta Cana is gangbaar.

Solo reizigers

Cuba is prima te doen als je alleen reist. Casas particulares zijn een fijne manier om snel met locals én andere reizigers in contact te komen, en op de Viazul-bus tussen Havana, Viñales en Trinidad kom je vrijwel altijd reisgenoten tegen. Vrouwen die alleen reizen krijgen op straat soms piropos (complimenten), maar agressief gedrag is zeldzaam. Meer praktische tips lees je in solo reizen.

LGBTQ+ reizigers

Sinds de Cubaanse Family Code uit 2022 is gelijkgeslachtelijk huwelijk en adoptie wettelijk geregeld; daarmee is Cuba juridisch een van de meest progressieve landen in het Caribisch gebied. In Havana en de toeristengebieden is de sfeer open; in kleinere dorpen op het platteland is openlijke affectie minder vanzelfsprekend. Het Centro Nacional de Educación Sexual (CENESEX) organiseert in Havana jaarlijks evenementen rond de Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie.

Voor wie het minder geschikt is

Cuba is geen plek voor wie continu aan de telefoon hangt, niet tegen onverwachte stroomuitval kan, of in een resort wil zitten zonder ooit het lokale leven te zien. Door het embargo en de huidige economische crisis (sinds 2021 in zwaar weer) zijn dingen schaars: medicijnen, sommige voedingsmiddelen, soms zelfs flessenwater in de winkel. Wie hier op vakantie gaat, moet flexibel zijn en zin hebben om dingen onderweg op te lossen.

Beste reistijd & klimaat

Cuba kent twee duidelijke seizoenen. De droge tijd loopt van november tot april, met overdag 25 tot 28 graden, weinig regen en lage luchtvochtigheid. De natte tijd loopt van mei tot oktober, met 30 tot 32 graden en korte heftige buien laat in de middag. Het orkaanseizoen valt tussen juni en november, met september en oktober als hoogste risico. De passaatwind tempert de hitte het hele jaar.

Droge tijd

November tot april is de beste periode om Cuba te bezoeken. Overdag rond de 25 tot 28 graden, weinig regen, lage luchtvochtigheid. Dat is meteen het hoogseizoen, met december tot maart als drukst (Europese wintervakantie en het Noord-Amerikaanse hoogseizoen). Casas particulares zitten dan vaak vol, vooral in Havana, Viñales en Trinidad. Boek een paar weken vooruit. November en april zijn fijne tussenmaanden: nog steeds droog, minder druk en lagere prijzen.

Natte tijd

Mei tot oktober is heter en vochtiger. Temperaturen lopen op naar 30 tot 32 graden, met een luchtvochtigheid die je shirt aan je rug plakt. Het regent vrijwel dagelijks, maar meestal in korte heftige buien laat in de middag of ’s avonds. De voordelen: lagere prijzen, minder toeristen en een groener landschap. Het nadeel: meer kans op regen op je strand-dag.

Orkanen

Het orkaanseizoen loopt officieel van juni tot november, met het hoogste risico in september en oktober. Cuba krijgt regelmatig direct met orkanen te maken; de schade van Ian (2022) en Rafael (2024) heeft delen van het westen langdurig getroffen. Plan je reis liever buiten september en oktober en sluit een goede reisverzekering met annuleringsdekking af. Officiële verwachtingen check je bij het Instituto de Meteorología de Cuba of het National Hurricane Center in de VS.

Wanneer ga je?

Voor een mix van strand en cultuur is januari tot april het zekerst. Mei en juni zijn een goed compromis voor wie minder drukte wil. Vermijd september en oktober als je orkaanrisico wilt minimaliseren. De zee is het hele jaar warm, rond 25 tot 28 graden, dus voor zwemmen en snorkelen maakt het seizoen weinig uit. Voor wie de Cubaanse muziek wil meemaken: het Festival del Habano (eind februari) trekt sigaarliefhebbers naar Havana, het Jazz Plaza-festival valt midden januari en in juli viert Santiago de Cuba zijn eigen carnaval, een van de grootste van het Caribisch gebied. Meer over reisseizoenen lees je in onze gids reisseizoenen en tijdsverschillen.

Cultuur, mensen en taal

De Cubaanse cultuur is een mengeling van Spaanse, Afrikaanse en inheemse invloeden, geslepen door ruim 65 jaar revolutie en een Amerikaans handelsembargo dat sinds 1962 een groot deel van de import blokkeert. Het resultaat is een eiland met meer eigen karakter dan veel Caribische buren: muziek op elke straathoek, oldtimers omdat nieuwe auto’s nauwelijks ingevoerd kunnen worden, en een levenstempo dat zich aan klokken weinig gelegen laat liggen.

Taal

De voertaal is Spaans. Engels spreekt vrijwel niemand buiten luxehotels en touroperators. In de resorts van Varadero kom je met Engels door, maar zodra je naar een paladar of casa particular gaat, helpt basis-Spaans enorm. Een paar zinnen vooraf leren via Duolingo of een woordenboekje maakt het makkelijker om een praatje aan te knopen. “Hola, gracias, por favor, ¿cuánto cuesta?, ¿dónde está?” is een goed begin.

Muziek en dans

Muziek is de ruggengraat van het sociale leven. Salsa, son cubano, rumba, danzón, bolero en reggaeton klinken uit kroegen, deuren en pleinen. In Havana speelt elke avond live muziek in clubs als La Zorra y el Cuervo en Casa de la Música. In Trinidad is de Casa de la Música op het hoofdplein de plek waar locals en toeristen samen dansen. Een salsales bij een lokale danseres kost vijf tot tien euro per uur en is voor veel reizigers het hoogtepunt van de reis.

Religie en santería

Officieel was Cuba decennialang atheïstisch, maar santería (een Afro-Cubaanse religie met wortels in de Yoruba-traditie) is overal aanwezig. Volgelingen lopen in het wit, dragen kralen om de pols en hebben kleine altaren in huis. Vraag toestemming voor foto’s bij ceremonies of in privézones, en behandel de religie als een serieuze geloofsovertuiging, niet als folklore voor toeristen.

Geschiedenis op straat

De revolutie van 1959 zit overal: Che Guevara op gevels en t-shirts, plaquettes voor Fidel, het Museo de la Revolución in Havana. Het Amerikaanse handelsembargo (sinds 1962) is dagelijks gespreksstof, vaak met gemengde gevoelens. Cubanen zijn warm en gastvrij, maar ook kritisch op het systeem. Politiek is een gevoelig onderwerp; dring niet aan en luister vooral.

LGBTQ+ en de Family Code

In september 2022 nam Cuba via een referendum een nieuwe Family Code aan die gelijkgeslachtelijk huwelijk en adoptie regelt. Dat is een grote stap voor het Caribisch gebied. In Havana en Santa Clara is een open scene rond CENESEX, geleid door Mariela Castro. In dorpjes en op het platteland is openlijke affectie minder vanzelfsprekend, daar geldt nog steeds een conservatievere sfeer.

Tempo

De Cubaanse tijd is rekbaar. Een afspraak om twee uur ligt ergens tussen kwart voor twee en half drie. Bussen vertrekken niet altijd op het uur en restaurants kunnen plotseling sluiten omdat een ingrediënt op is. Wie zich hieraan aanpast, geniet meer van het land dan wie strakke schema’s wil aanhouden.

Eten en drinken

De Cubaanse keuken draait om rijst, bonen, varken, kip, vis en plantain. Geen wereldberoemde gerechten zoals ceviche of asado, maar hartig en vullend eten dat na een paar dagen prima zit. De staatsrestaurants zijn vaak teleurstellend; het echte eten vind je in paladares, familierestaurants in privéhuizen die sinds 2010 officieel zijn toegestaan.

Klassiekers

Ropa vieja is het nationale gerecht: gestoofd rundvlees in een tomatensaus met paprika en ui, geserveerd met rijst. Moros y cristianos (rijst met zwarte bonen) eet je dagelijks. Tostones (gefrituurde plakjes groene plantain) staan standaard bij elke maaltijd op tafel. Lechón asado (langzaam gegrilde varken) is feestmaaltijd. Picadillo (gehakt met ui, paprika, olijven en rozijnen) is een populaire huiskoks-versie.

Paladares en staatszaken

Eet bij paladares: familierestaurants in privéhuizen, sinds 2010 officieel toegestaan en goed van kwaliteit. Reken op acht tot twintig euro voor een complete maaltijd met soep, hoofdgerecht en een drankje. De staatsrestaurants zijn meestal goedkoper, maar minder lekker en niet altijd open. In Havana is San Cristóbal Paladar een gevestigde naam, in Trinidad zijn La Botija en Vista Gourmet betrouwbare keuzes.

Streetfood en markt

Op straat eet je pastelitos (gevulde gefrituurde deegjes), churros, gegrilde maïskolven en pizza cubana (een platte pizza die meer op brood lijkt). Voor vers fruit en groente ga je naar de agromercados (boerenmarkten), waar prijzen in CUP (Cubaanse peso) gerekend worden, maar euro of dollar vaak ook welkom is.

Drinken

De cocktails uit Cuba zijn wereldberoemd: mojito (rum, munt, limoen, suiker, soda), daiquiri (rum, limoensap, suiker) en Cuba Libre (rum-cola). Een mojito kost in Havana drie tot vijf euro in een gewone bar en het dubbele in toeristenplekken als La Bodeguita del Medio. De Cubaanse rum (Havana Club is de bekendste) is goedkoop en goed; vier tot zeven euro voor een fles van zeven jaar oud bij de drankhandel.

Vegetarisch en water

Vegetarisch eten is lastig, maar niet onmogelijk. Vraag bij paladares naar een groentestoof of een omelet met rijst en plantain. Kraanwater is niet drinkbaar, koop flessenwater (een tot twee euro per liter, soms slecht verkrijgbaar tijdens schaarste) of gebruik een filterfles met UV-zuivering. Lees meer in onze gids over gezond op reis.

Top bezienswaardigheden

De hoogtepunten van Cuba liggen verspreid over het hele eiland. Wie alles in twee weken wil zien raakt uitgeput; kies twee tot drie regio’s en doe die goed. Havana, Viñales en Trinidad vormen de klassieke driehoek voor een eerste reis.

Havana

Twee tot drie dagen voor de hoofdstad is een minimum. Havana Vieja (de oude stad) staat sinds 1982 op de UNESCO Werelderfgoedlijst, met pastelkleurige gevels, vier centrale pleinen (Plaza Vieja, Plaza de Armas, Plaza de la Catedral en Plaza San Francisco) en kleine musea. De Malecón is de zeepromenade waar Cubanen zich ’s avonds verzamelen, met live muziek en oldtimers die voorbijrollen. Centro Habana is rauwer en geeft een eerlijker beeld van het hedendaagse Cuba dan de gerestaureerde oude stad. Het Museo de la Revolución behandelt de geschiedenis van 1959 vanuit Cubaans perspectief.

Viñales

Op drie uur rijden ten westen van Havana ligt Viñales, het tabaksgebied met de bekende mogotes (kalksteenrotsen die als koepels uit de vlakte oprijzen). Een dag op een tabaksboerderij waar je het hele proces ziet (planten, drogen, rollen) kost vijftien tot twintig euro inclusief sigaar. Een paardrijtocht door de vallei naar de Cueva del Indio is een populaire dagactiviteit. Slaap in een casa particular bij een familie en eet thuis mee.

Trinidad en Cienfuegos

Trinidad is een koloniale stad uit de zestiende eeuw, sinds 1988 op de UNESCO-lijst. Pastelhuizen, kasseien, en Casa de la Música op het hoofdplein voor live son cubano elke avond. Op twaalf kilometer ligt Playa Ancón, een wit strand voor een rustdag. Cienfuegos op anderhalf uur rijden is Frans van karakter (gesticht door Franse kolonisten uit Bordeaux in 1819) en heeft sinds 2005 ook een UNESCO-status voor het urbaan-historische centrum rond Parque Martí.

Varadero en de Cayos

Varadero is het bekendste strandresort van Cuba, op tweeënhalf uur rijden van Havana. Twintig kilometer wit zand, all-inclusive resorts en een volledig op toeristen gerichte strip. Voor wie meer rust wil zijn de Cayos (Cayo Coco, Cayo Guillermo, Cayo Santa María) bereikbaar via een dam vanaf het vasteland. Witte stranden, koraalriffen, geen lokaal leven, geen gedoe.

Santiago en het oosten

Santiago de Cuba in het oosten is de Caribische tegenpool van het westen: meer Afro-Cubaans, warmer en muzikaler. Casa de la Trova is de plek voor live muziek elke avond. Op een uur rijden ligt Baracoa, een rustige kustplaats omringd door de Sierra Maestra, waar Cuba’s koloniale geschiedenis ooit begon. Het oosten vraagt extra reistijd: vanuit Havana is het anderhalve dag in de bus of een binnenlandse vlucht.

Steden en regio's

Natuur en landschap

Cuba is veel meer dan stad en strand. Het eiland heeft kalksteenheuvels in het westen, koraalriffen langs de zuidkust, mangroven in het midden en de Sierra Maestra in het oosten. Zes UNESCO-biosfeerreservaten en veertien nationale parken liggen verspreid over het land, een groot deel daarvan is voor reizigers toegankelijk.

Viñales-vallei

De Viñales-vallei in het westen staat sinds 1999 op de UNESCO-lijst als cultuurlandschap, waar tabaksvelden afwisselen met mogotes. De Cueva del Indio is een grot waar je deels per boot doorheen vaart, de Mural de la Prehistoria is een grote rotswandschildering uit de jaren zestig. Een dagrit te paard kost 25 tot 35 euro, ideaal voor wie de vallei zonder lange wandelingen wil zien.

Sierra Maestra

De Sierra Maestra in het zuidoosten is het hoogste gebergte van Cuba, met de Pico Turquino (1.974 meter) als hoogste top. Hier waren in de jaren vijftig de basiskampen van de revolutionairen onder Castro en Che Guevara. La Comandancia de la Plata is een wandeling van zes tot acht uur naar het oorspronkelijke kamp. Een gids is verplicht (rond 25 euro per dag) en de wandelingen zijn fysiek pittig.

Zapata-schiereiland

Het Zapata-moerasgebied ten zuiden van Havana is het grootste wetland van het Caribisch gebied en sinds 2001 een UNESCO-biosfeerreservaat. Krokodillen (de Cubaanse krokodil staat als kritisch bedreigd op de IUCN-lijst), flamingo’s, zeekoeien en honderden vogelsoorten. De Bahía de Cochinos (Varkensbaai), bekend van de mislukte Amerikaanse invasie in 1961, hoort er ook bij. Snorkelen vanaf het strand is uitstekend, met steile koraalmuren vlak uit de kust.

Jardines de la Reina

De Jardines de la Reina (Tuinen van de Koningin) is een marien park van zo’n 2.170 vierkante kilometer voor de zuidkust, een van de best bewaarde rifsystemen van het Caribisch gebied. Hier zwemmen rifhaaien, zijdehaaien en zoutwaterkrokodillen tussen de mangroven. Toegang is beperkt en duur (drieduizend tot vijfduizend euro per week op een liveaboard duikboot), maar voor serieuze duikers is het de hoogste klasse.

Stranden en koraal

De zuidkust en de Cayos hebben goede koraalriffen vlak vanaf het strand. María la Gorda in het uiterste westen is een populaire duikbestemming. Playa Larga in het Zapata-park heeft direct vanaf het strand een steile rifmuur. Voor de meeste snorkelaars is de zuidkust comfortabeler dan de noordkust, waar de zee onstuimiger is.

Voorgestelde reisroutes

Cuba is 1.250 kilometer lang van west naar oost en de afstanden zijn fors: Havana-Trinidad is zes uur in de bus, Havana-Santiago zestien. Voor een eerste reis kies je het westen of het centrum, niet allebei. De klassieke route is een driehoek Havana-Viñales-Trinidad in twee weken; met drie weken voeg je het oosten toe.

Twee weken: de klassieker

Drie dagen Havana (oude stad, Centro, Malecón, een avond live muziek). Drie dagen Viñales (tabaksvallei, paardrijtocht, een dag platteland in een casa). Twee dagen Cienfuegos (rustig koloniaal centrum, eventueel Bahía de Cochinos voor een snorkeldag). Drie dagen Trinidad (oude stad, Casa de la Música, een dag op Playa Ancón). Drie dagen Cayo Coco of Varadero voor strand. Terug naar Havana voor de aansluitende vlucht.

Drie weken: ook het oosten

De klassieker plus Camagüey (een dag tussenstop) en Santiago de Cuba (drie tot vier dagen voor de muziek, het Castillo del Morro en het Cementerio Santa Ifigenia waar Martí en Castro begraven liggen). Optioneel Baracoa als afsluitende stop, met een binnenlandse vlucht terug naar Havana om te voorkomen dat je twee keer dezelfde lange busrit moet doen. Cubana de Aviación vliegt Havana-Holguín en Havana-Santiago, reken op 80 tot 130 euro enkele reis.

Strand-dominant: een week of tien dagen

Voor wie vooral wil ontspannen: vlieg via Holguín of Cayo Coco binnen, blijf op een all-inclusive resort en doe een dagtrip naar Havana of een halve dag in een nabijgelegen koloniaal stadje. Geschikt voor gezinnen met jonge kinderen of voor een tweede bezoek waarin je het culturele al hebt gezien. All-inclusive vanaf 80 tot 150 euro per persoon per nacht.

Onderweg

De Viazul-bus is het standaardvervoer voor toeristen tussen de grote steden. Comfortabele airco-bussen, prijzen in MLC of euro die je vooraf boekt via viazul.com. Havana-Trinidad is zes uur (rond 30 euro), Havana-Viñales drie uur (12 euro), Trinidad-Santiago twaalf uur (rond 50 euro). Voor lange ritten is een binnenlandse vlucht met Cubana of Aerogaviota te overwegen, maar de betrouwbaarheid is wisselend en boekingen lopen vaak via een Cubaanse touroperator. Een privétaxi tussen steden, vaak een oude Amerikaanse auto, is duurder dan de bus maar flexibeler en sneller.

Budget en kosten

Cuba zit qua kosten in de middenklasse van het Caribisch gebied: goedkoper dan Aruba of Sint Maarten, duurder dan Mexico of Colombia. Reken voor een backpacker op vijftig tot zeventig euro per dag, middenklasse honderd tot honderdvijftig, comfortabel reizen vanaf 200 euro. De economische crisis sinds 2021 heeft de prijzen voor toeristen langzaam opgedreven, vooral voor accommodatie en eten in toeristische zones.

Backpacker

Een backpacker komt rond met vijftig tot zeventig euro per dag. Een privékamer in een casa particular kost 25 tot 40 euro per nacht inclusief ontbijt. Lunch in een paladar zes tot tien euro, diner acht tot vijftien. Een mojito in een gewone bar drie tot vijf euro. Een Viazul-busrit Havana-Viñales is twaalf euro, Havana-Trinidad rond 30. Voor wie de salsa en muziek meeneemt komt daar een paar euro per avond bij.

Middenklasse

Op middenklasseniveau zit je op honderd tot honderdvijftig euro per dag. Een goede casa particular met privébadkamer en uitgebreider ontbijt (45 tot 65 euro), af en toe uit eten in een betere paladar (twintig tot dertig euro per persoon) en een binnenlandse vlucht of taxi privado (gedeelde toeristentaxi tussen steden) voor wat extra flexibiliteit. Een dagtour met gids in Viñales of Trinidad kost 30 tot 50 euro per persoon.

Comfortabel

Vanaf 200 tot 300 euro per dag krijg je een goed hotel in Havana (Hotel Nacional of Iberostar Parque Central in de oude stad), een privétaxi tussen de steden, fine dining in de paladares die op internationale lijsten staan (San Cristóbal, Otramanera, Habana 61) en gegidste tours met privévervoer. Hotel Saratoga is sinds de gasexplosie van mei 2022 gesloten en in 2026 nog niet heropend. All-inclusive in Varadero of Cayo Coco kost 80 tot 200 euro per persoon per nacht.

Cash, valuta en pinnen

Cuba is een cash-economie. Sinds 1 januari 2021 bestaat de CUC (convertible peso) niet meer; de officiële valuta is alleen de Cubaanse peso (CUP). Voor toeristen wordt vaak in euro of US-dollar afgerekend, of via een prepaid MLC-kaart (1 MLC = 1 USD). Pinnen is onbetrouwbaar: Amerikaanse banken werken niet door het handelsembargo, Europese pinpassen werken soms en alleen in grote steden. Neem voor de hele reis cash mee in euro’s of Canadese dollars (US-dollars worden vaak geaccepteerd, maar tegen een slechte koers en niet overal welkom). Splits het geld over twee plekken in je bagage. Een goede reisverzekering met evacuatiedekking is verplicht bij inreis (de douane vraagt er soms om).

Fooien

Tien procent in restaurants is gangbaar (vaak al op de rekening als servicio). Voor gidsen en chauffeurs op een dagtour vijf tot tien euro per dag. Voor straatmuzikanten een paar euro voor een set. In paladares bij families is een fooi extra welkom, omdat het rechtstreeks naar de gastvrouw gaat.

Prijsniveau t.o.v. Nederland: -30%

Veiligheid en gezondheid

Het reisadvies voor Cuba stond begin 2026 op geel. De grootste risico’s zijn niet criminaliteit (geweldsmisdrijven tegen toeristen zijn zeldzaam), maar tekorten aan medicijnen en benzine, dagelijkse stroomuitval buiten de toeristenresorts en orkanen tussen juni en november.

Misdaad en zakkenrollen

Geweldsmisdrijven tegen toeristen zijn zeldzaam. Wel komt zakkenrollerij en kleine oplichting voor, vooral in Havana Vieja en bij toeristische plekken. Klassiekers: iemand biedt een rondleiding aan en vraagt achteraf woekerprijzen, of iemand vertelt een meelijwekkend verhaal en vraagt om geld voor melk of medicijnen. Wees vriendelijk maar alert. Bewaar je paspoort in de kluis, neem alleen kopieën mee, gebruik een geldgordel of een platte voorzak voor cash.

Tekorten en stroom

De economische crisis sinds 2021 heeft Cuba zwaar geraakt: tekorten aan medicijnen, sommige voedingsmiddelen en zelfs benzine. Stroomuitval (apagones) van vier tot acht uur per dag was in 2024 en 2025 normaal in delen van het land buiten Havana en de toeristenresorts. In oktober 2024 viel zelfs het hele eiland een paar dagen zonder stroom door een storing in de Antonio Guiteras-centrale. Een powerbank, een zaklamp en flexibiliteit zijn essentieel. Kies een casa particular met eigen generator als je in het binnenland slaapt.

Orkanen

Het orkaanseizoen loopt van juni tot november, met september en oktober als hoogste risico. Cuba werd recent zwaar getroffen door Ian (2022) en Rafael (2024). Plan je reis liever buiten september en oktober en sluit een reisverzekering met annulerings- en repatriëringsdekking af. Volg het lokale nieuws via cubadebate.cu voor actuele waarschuwingen.

Vrouwen die alleen reizen

Cuba is overwegend veilig voor vrouwen die alleen reizen. Cubaanse mannen kunnen direct zijn met complimenten op straat (piropos), maar agressief gedrag is zeldzaam. Wees duidelijk in afwijzen, loop door, blijf ’s avonds in drukke straten en deel je locatie met iemand thuis via WhatsApp. Casas particulares zijn vaak een veiliger optie dan grote anonieme hotels.

LGBTQ+

Sinds de Family Code van september 2022 zijn gelijkgeslachtelijk huwelijk en adoptie wettelijk geregeld. In Havana en Santa Clara is een open scene; op het platteland is openlijke affectie minder gebruikelijk maar zelden onveilig. Cubanen zijn doorgaans vriendelijk en discreet, maar net als overal geldt: lees de plek aan.

Gezondheid

Het LCR adviseert standaard DKTP en hepatitis A voor Cuba (zie de vaccinatie-link in de zijbalk voor het actuele advies). Hepatitis B en gele koorts zijn alleen relevant bij een langer verblijf of inreis vanuit een risicoland. Dengue komt voor, een DEET-spray voor de avonduren is verstandig. De medische zorg in Cuba is van redelijk niveau in de toeristische klinieken (Cira García in Havana), maar door de crisis zijn medicijnen schaars. Neem je eigen reisapotheek mee, ook paracetamol en eenvoudige medicijnen die thuis vanzelfsprekend zijn. Een goede reisverzekering met medische evacuatie is verplicht bij inreis. De noodnummers zijn 106 voor politie, 105 voor brandweer en 104 voor ambulance.

Praktische info

Cuba vraagt meer voorbereiding dan een gemiddelde Caribische bestemming. Je hebt vooraf een toeristenkaart of e-Visum nodig, een ingevuld D’Viajeros-formulier voor de QR-code, contant geld in euro voor de hele reis, een reisverzekering met evacuatiedekking en lage verwachtingen voor wifi en stroom.

Visum, e-Visum en D’Viajeros

Nederlanders hebben een toeristenkaart of e-Visum nodig (rond 22 euro). Het e-Visum vraag je aan via evisacuba.cu, of via je reisbureau. Het visum is dertig dagen geldig en eenmaal te verlengen op locatie. Daarnaast vul je tussen 72 en 48 uur voor vertrek het online D’Viajeros-formulier in via dviajeros.mitrans.gob.cu. Je krijgt een QR-code die je toont bij inchecken en aankomst. Een geldig Nederlands paspoort met minstens zes maanden geldigheid is verplicht.

ESTA en de VS

Belangrijk voor wie van plan is naderhand naar de Verenigde Staten te reizen: na een bezoek aan Cuba kun je niet meer onder het visumontheffingsprogramma (ESTA) reizen. Je moet dan een B1/B2-visum aanvragen bij de Amerikaanse ambassade. Dit geldt sinds 2021 en vraagt een interview en doorlooptijd van weken tot maanden. Combineer Cuba en de VS dus alleen als je hier vooraf rekening mee hebt gehouden.

Geld en pinnen

Cuba is een cash-economie. Sinds 1 januari 2021 is de CUC (convertible peso) afgeschaft; de enige officiële valuta is de CUP (Cubaanse peso). Daarnaast bestaat een digitale MLC (Moneda Libremente Convertible, gekoppeld aan de US-dollar) voor sommige winkels en toeristische diensten. Voor toeristen is cash in euro of Canadese dollars de simpelste oplossing. Vermijd US-dollars: door het handelsembargo wordt er een slechte koers op gerekend en niet iedereen accepteert ze. Pinnen werkt soms in grote hotels en in Havana, maar reken er niet op. Neem genoeg cash mee voor de hele reis en splits het over twee plekken in je bagage.

Taal, internet en stroom

Spaans is de voertaal. Engels spreekt vrijwel niemand buiten luxehotels en touroperators. Wifi is sinds 2023 wat verbeterd, maar nog altijd traag en in toeristische zones beperkt. Een Etecsa-prepaidkaart (vier tot zes euro voor 6 GB, geldig 30 dagen) werkt op het mobiele netwerk en is aan te raden. Een eSIM via Holafly of Airalo werkt op Cuba, maar dekking is wisselend. Cuba valt niet onder EU-roaming, je Nederlandse abonnement gebruiken kan duur uitvallen. Het stopcontact is een mengeling van type A, B, C en L op 110 of 220 volt afhankelijk van het pand. Een universele wereldstekker is dus nodig. Meer hierover in praktisch onderweg.

Drones en satellietapparatuur

Drones invoeren mag alleen met een vergunning vooraf via het Cubaanse ministerie van Toerisme; in de praktijk worden drones bij aankomst regelmatig in beslag genomen en pas bij vertrek teruggegeven. Satellietelefoons en GPS-trackers zijn helemaal niet toegestaan. Houd het simpel met een telefoon en een gewone camera.

Tijd, gezondheid en water

Het tijdverschil met Nederland is min zes uur in de Nederlandse zomer en min zeven in de winter; Cuba kent geen zomertijd. Het LCR adviseert standaard DKTP en hepatitis A. Kraanwater is niet drinkbaar, koop flessenwater (een tot twee euro per liter) of gebruik een filterfles met UV-zuivering. De noodnummers zijn 106 voor politie, 105 voor brandweer en 104 voor ambulance. De Nederlandse ambassade in Havana kan helpen bij verlies van paspoort of ernstige problemen.

Vluchten en vliegvelden

Sinds 2024 vliegt geen enkele maatschappij meer rechtstreeks van Schiphol naar Cuba. KLM stopte de Havana-route eind 2019, TUI fly stopte in mei 2024 met de directe charter naar Varadero. Voor 2026 vlieg je altijd via een Europese hub: Parijs, Madrid of Frankfurt, met een totale reistijd van twaalf tot vijftien uur.

Routes met overstap

Air France via Parijs is de meest gangbare route, met een aansluitende vlucht naar Havana of Varadero. Iberia en Air Europa via Madrid zijn alternatieven, vaak met goede prijzen. Lufthansa en Condor via Frankfurt vliegen ook op Havana en Varadero. De totale reistijd ligt tussen twaalf en vijftien uur, afhankelijk van de overstaptijd. Voor de scherpste tarieven boek je drie tot vijf maanden vooruit en kijk je op Skyscanner of Google Flights met een breed datumvenster. Lees ook onze gids slim vliegen.

Prijzen

Retourprijzen schommelen tussen 600 en 900 euro in laagseizoen (mei tot oktober) en 900 tot 1.400 euro in hoogseizoen (december tot maart, Europese vakanties). Vluchten via Madrid zijn vaak honderd tot tweehonderd euro goedkoper dan via Parijs of Frankfurt. Air Europa biedt regelmatig deals op de route Madrid-Havana.

Aankomstvliegvelden

Havana José Martí (HAV) is de internationale hoofdluchthaven, op een halfuur rijden van het centrum. Varadero Juan Gualberto Gómez (VRA) ligt op tweeënhalf uur van Havana en is voornamelijk een charterluchthaven voor de all-inclusive resorts. Holguín (HOG) en Santa Clara (SNU) zijn relevant voor wie het oosten of Cayo Santa María als eerste bestemming heeft. Voor een rondreis door het hele land is Havana de logische start- en eindstop.

Aankomst

Bij aankomst toon je je paspoort, je toeristenkaart of e-Visum, en de QR-code van het D’Viajeros-formulier. De douane controleert je reisverzekering (officieel verplicht). Geld wisselen kan op de luchthaven, maar de koers is slechter dan in de stad; wissel alleen wat je nodig hebt voor de eerste taxi (rond 30 euro naar Havana centrum). Officiële taxi met vaste tarieven of de Yutong-bus (lijn P12 naar het centrum) zijn de gangbare opties; Uber bestaat niet op Cuba.

Openbaar vervoer en rondreizen

Reizen tussen de Cubaanse steden gaat het makkelijkst met de Viazul-toeristenbus of een gedeelde taxi (taxi colectivo). Binnenlandse vluchten met Cubana de Aviación bestaan, maar worden regelmatig verschoven of geannuleerd. Voor een rondreis van twee weken plan je flink wat tijd voor het reizen zelf: Havana-Trinidad is zes uur, Havana-Santiago zestien.

Viazul-bus

Viazul is de toeristenbusmaatschappij en het standaardvervoer voor reizigers. Comfortabele airco-bussen, betrouwbaarder dan binnenlandse vluchten. Boek vooraf via viazul.com (ticket per e-mail, betaling met euro of MLC), of bij het busstation. Havana-Viñales is drie uur (rond 12 euro), Havana-Trinidad zes uur (30 euro), Havana-Santiago zestien uur (50 tot 60 euro, vaak een nachtbus). De ritten zijn lang maar het comfort is goed. Neem water, een trui (de airco staat hoog) en een kussen voor lange ritten mee.

Taxi colectivo en taxi privado

Tussen steden rijden gedeelde taxi’s (taxi colectivo, vaak een oude Amerikaanse auto) en privétaxi’s (taxi privado). Een colectivo Havana-Trinidad kost 35 tot 45 euro per persoon, met meerdere passagiers. Een privétaxi voor je eigen groep is 80 tot 130 euro voor dezelfde rit. Onderhandel altijd vooraf. Particulares (privéchauffeurs met eigen auto) zijn vaak betrouwbaarder dan staatstaxi’s.

Binnenlandse vluchten

Cubana de Aviación en Aerogaviota vliegen tussen Havana en Holguín, Santiago, Camagüey en Varadero. Vluchten kosten 80 tot 130 euro enkele reis. Boek via een Cubaanse touroperator of een lokaal reisbureau, omdat online boeken vanuit Nederland lastig is. Houd rekening met vertraging: vluchten worden in de praktijk vaak verschoven of geannuleerd.

Auto huren

Een auto huren is mogelijk maar omslachtig. Reken op zestig tot honderd euro per dag bij Cubacar of Rex, plus benzine (die door de schaarste niet altijd beschikbaar is). De wegen zijn redelijk rond Havana, maar slecht in het binnenland. Een auto met chauffeur via een touroperator is voor een rondreis vaak praktischer dan zelf rijden.

Stadsvervoer

In Havana zijn er gele coco-taxi’s (driewielers), almendrones (oude Amerikaanse taxi’s met vaste route, gedeeld) en standaardtaxi’s. Almendrones zijn het goedkoopst (rond 20 CUP per persoon binnen de stad). Onderhandel een vaste prijs voor langere ritten met taxi’s; een rit van Vedado naar Habana Vieja kost zes tot tien euro. Uber, InDriver en Bolt bestaan niet op Cuba; lokale apps als La Nave werken soms in Havana.

Duurzaam reizen

Duurzaam reizen op Cuba werkt anders dan op andere Caribische eilanden. Het handelsembargo en de economische crisis hebben het land gedwongen tot kleinschalige consumptie: minder import, minder kunstmest, minder massatoerisme. Tegelijk drukt de toeristensector wel op water, energie en koraal. Wie het slim aanpakt, steunt Cubaanse families rechtstreeks.

Casas particulares boven hotels

Slapen bij families in casas particulares houdt het geld op het eiland en bij Cubaanse huishoudens. Sinds de hervormingen van 2010 zijn casas officieel toegestaan en gereguleerd. Een nacht kost 25 tot 50 euro inclusief ontbijt en je krijgt verhalen, kennis en eten die je in een restaurant niet zo terugvindt. Boek via Booking.com, Airbnb of rechtstreeks via WhatsApp; de eigenaren beheren hun eigen pagina’s.

Lokaal eten

Eet bij paladares en op straatmarkten, niet bij staatsrestaurants of resort-buffetten. Paladares zijn familierestaurants die rechtstreeks van het inkomen leven. De agromercados (boerenmarkten) verkopen producten die rechtstreeks van Cubaanse boeren komen, vaak biologisch geteeld omdat kunstmest sinds het embargo schaars is.

Onder water

Het koraal van Cuba’s zuidkust en de Jardines de la Reina is een van de best bewaarde van het Caribisch gebied, mede omdat het massatoerisme hier nooit echt is doorgebroken. Gebruik reef-safe zonnebrand zonder oxybenzon of octinoxaat, raak het koraal nooit aan en boek bij PADI- of SSI-gecertificeerde duikshops die de aantallen op een plek beperken. Ocean Doctor en CubaMar zijn organisaties die zich richten op koraalbescherming.

Water en energie

Water en stroom zijn schaars. Korte douches, hergebruik van handdoeken en lichten uitdoen als je het hotel uitgaat zijn de norm. Stroomuitval (apagones) was in 2024 en 2025 een dagelijks fenomeen in delen van het land buiten Havana en de toeristenresorts. Een powerbank en een zaklamp zijn essentieel.

Geld bij locals

Salsalessen, paardrijtochten in Viñales, gegidste tours in Trinidad: boek waar mogelijk rechtstreeks bij Cubanen, niet via internationale touroperators die een grote marge afromen. Een fooi voor straatmuzikanten is goed besteed, een fooi voor de gastvrouw in een casa particular gaat vrijwel altijd terug in de familie. Kleine cadeautjes uit Nederland (vitamines, simpele medicijnen, schoolspullen of kleding voor kinderen) zijn vanwege de schaarste op het eiland heel welkom en leveren je vaak meer gastvrijheid en betere gesprekken op dan een fooi alleen.

🌱 Duurzaam reizen: Slaap in casas particulares (familiehuizen). Je geld gaat direct naar je hosts en je proeft het Cuba zoals Cubanen het zelf beleven.

Insider tips en valkuilen

Cuba is in 2026 het beste te plannen rond drie dingen: contant geld voor de hele reis, een ingevuld D’Viajeros-formulier voor de QR-code, en lage verwachtingen voor wifi en stroom. Daarnaast is de combinatie van hitte, vochtigheid en passaatwind verraderlijk; SPF 30 of hoger en een hoofddeksel zijn standaard, want de zon brandt door bewolking en wind heen.

• Vul het D’Viajeros-formulier 48 tot 72 uur voor vertrek in. Doe dit gratis via de officiële site, niet via tussenpartijen die geld vragen voor hetzelfde formulier. Print de QR-code of bewaar hem op je telefoon. Zonder QR-code laat de luchthaven je niet inchecken.
• Neem cash in euro mee voor de hele reis. Pinnen werkt onbetrouwbaar, US-dollars worden tegen een slechte koers ingewisseld en de CUC bestaat sinds 2021 niet meer. Reken voor twee weken op 800 tot 1.500 euro cash, afhankelijk van je stijl. Splits het over twee plekken in je bagage en bewaar een deel in de kluis van de casa particular.
• Boek casas particulares vooruit in het hoogseizoen. December tot maart en de Europese vakantieweken zitten Havana, Viñales en Trinidad vaak helemaal vol. Boek minstens een paar weken vooruit via Booking.com of Airbnb. Casa-eigenaren bevestigen daarna vaak nog via WhatsApp en geven dan ook tips over wat in hun stad de moeite waard is.
• Eet bij paladares, niet bij staatsrestaurants. De familierestaurants in privéhuizen zijn lekkerder, persoonlijker en steunen Cubaanse families rechtstreeks. Reken op acht tot twintig euro voor een complete maaltijd met soep, hoofdgerecht en een drankje. Een fooi van tien procent is gangbaar.
• Leer een paar woorden Spaans. Engels is geen tweede taal in Cuba, ook niet in toeristengebied. Met “hola, gracias, por favor, ¿cuánto cuesta?, ¿dónde está?” kom je verrassend ver. Een week Duolingo voor vertrek maakt het makkelijker om een gesprek aan te knopen.
• Pak je eigen reisapotheek in. Door het embargo en de crisis zijn medicijnen schaars op Cuba, ook simpele dingen als paracetamol, ibuprofen en oogdruppels. Neem voor de hele reis je eigen voorraad mee, plus iets tegen muggenbeten en diarree. Wat je overhoudt kun je achterlaten bij je casa-eigenaar; dat wordt enorm gewaardeerd.
• Boek een goede reisverzekering met evacuatiedekking. Een reisverzekering is officieel verplicht bij inreis: de douane vraagt er soms om. Kies een polis met medische evacuatie en annuleringsdekking, gezien het orkaanrisico tussen juni en november.
• Vermijd september en oktober als je orkaanrisico wilt minimaliseren. Cuba werd in 2022 door Ian en in 2024 door Rafael zwaar getroffen, allebei in september of oktober. November tot april is de veiligste reisperiode.
• Houd je wifi-verwachtingen laag. Een Etecsa-prepaidkaart van vier tot zes euro voor 6 GB werkt op het mobiele netwerk en is in 2026 de simpelste oplossing. Een eSIM via Holafly of Airalo werkt soms ook, maar plan vooraf je belangrijke contactmomenten in. Een dag zonder bereik is geen ramp en hoort bij Cuba.
• Pak een paar kleine cadeautjes in voor casa-eigenaren. Vitamines, simpele medicijnen, schoolspullen of kleding voor kinderen zijn door de schaarste enorm welkom. Het levert je vaak meer gastvrijheid op dan een fooi alleen.
• Plan ESTA en VS-reizen niet direct na Cuba. Sinds 2021 vervalt je ESTA na een Cuba-bezoek; je moet dan een B1/B2-visum aanvragen voor de Verenigde Staten, met interview en wachttijd. Vlieg dus niet meteen na Cuba door naar New York of Miami zonder dat geregeld te hebben.

Veelgestelde vragen

Bronnen en verantwoording

Voor een Cuba-reis in 2026 zijn vier soorten bronnen nuttig: het Nederlandse reisadvies, de officiële Cubaanse formulieren voor visum en inreis, gezondheidsadvies van het LCR, en lokale nieuwssites voor het laatste over orkanen en stroom. De links naar al die officiële bronnen vind je verspreid door de wiki, op de plek waar ze relevant zijn.

Reisdocumenten en formulieren

Het officiële D’Viajeros-formulier vul je gratis in tussen 72 en 48 uur voor vertrek (de link staat hierboven bij Praktische info). Het e-Visum vraag je via dezelfde sectie aan, of via je reisbureau. Tussenpartijen die geld vragen voor het D’Viajeros-formulier zijn geen officiële bronnen.

Gezondheid en vaccinaties

Het LCR en het RIVM geven per land vaccinatieadviezen. Voor Cuba volstaat doorgaans DKTP en hepatitis A, met hepatitis B bij langere reizen. Maak vier tot zes weken voor vertrek een afspraak bij de GGD of een vaccinatiecentrum. Een goede reisverzekering met medische evacuatie is officieel verplicht bij inreis.

Officiële Cubaanse bronnen

De Cubaanse toeristische organisatie cuba.travel heeft regio-informatie en evenementen, in het Engels en Spaans. Voor casas particulares gebruik je Booking.com of Airbnb. Voor binnenlandse vluchten neem je contact op met een Cubaanse touroperator zoals Cubania Travel of Cuba Group Tour.

ANWB en vluchten

De ANWB Reiswijzer voor Cuba helpt bij rijbewijzen, autoverhuur en pechhulp. Voor vluchten vergelijk je via Skyscanner of Google Flights, want directe vluchten vanuit Nederland zijn er sinds 2024 niet meer. Air France via Parijs, Iberia en Air Europa via Madrid en Lufthansa via Frankfurt zijn de gangbare routes.

Achtergrond en lange reads

Voor achtergrond bij de Cubaanse revolutie is The Cuba Reader (Duke University Press, geredigeerd door Aviva Chomsky e.a.) een goed startpunt. De Lonely Planet Cuba (laatste editie) blijft een nuttige basis, aangevuld met Google Maps-reviews voor actuele openingstijden en prijzen. Voor lokaal nieuws over orkanen en stroomuitval check je cubadebate.cu of OnCuba News.

Wisselkoers en valuta

Voor de wisselkoers van de Cubaanse peso of MLC gebruik je xe.com, al wijken de officiële en de informele koers vaak van elkaar af. Vraag bij aankomst aan je casa-eigenaar wat op dat moment redelijk is. De Nederlandse ambassade in Havana is je contactpunt bij verlies van paspoort of ernstige problemen onderweg.

Lees ook hoe wij onze artikelen samenstellen op deze pagina.

• Reisadvies Cuba — Nederlandwereldwijd
• LCR — vaccinatie-advies per land
• Rijksoverheid — algemeen reizen

Data laatst bijgewerkt: 2026-05-07.