Ushuaia

Ushuaia ligt helemaal onderaan Argentinië, tussen het Beaglekanaal en de Martial gletsjer. Het voelt echt als het einde van de wereld: ruige bergen, koud water, wisselvallig weer en een stad die draait op reizigers en expedities. Je komt hier voor natuur, frisse lucht en dat gevoel dat je écht ver weg bent.

Je kunt er wandelen, varen tussen zeeleeuwen en pinguïns, het nationale park in en zelfs vertrekken naar Antarctica als je budget dat toelaat. Het is zo’n plek waar je makkelijk langer blijft dan je van tevoren had bedacht, zeker als je van buiten zijn houdt.

De sfeer en ligging van Ushuaia

Ushuaia ligt op Vuurland, helemaal in het zuiden van Argentinië, ongeveer 3000 kilometer onder Buenos Aires. De stad wordt omringd door besneeuwde toppen en kijkt uit over het Beaglekanaal. Op een heldere dag zie je de bergen aan de overkant in Chili liggen, bijvoorbeeld richting Puerto Williams. Die mix van zee, bergen en vaak dreigende wolken maakt het uitzicht hier echt bijzonder.

De stad zelf is eerlijk gezegd niet heel mooi. Verwacht geen sfeervol oud centrum zoals in San Telmo in Buenos Aires of kleurrijke straten zoals in Valparaíso. Je ziet vooral lage huizen, veel hotels en hostels, outdoorwinkels en bureautjes waar je tours kunt boeken. De hoofdstraat, Avenida San Martín, is waar je de meeste restaurants, cafés en tourbureaus vindt. Handig om te weten: alles is hier net wat duurder dan in de rest van Argentinië, omdat bijna alles moet worden ingevlogen of aangevoerd per schip.

Ushuaia is ontstaan rondom een grote gevangenis. Gevangenen werden gebruikt om de stad op te bouwen en de spoorlijn aan te leggen. De gevangenis sloot in 1947, maar de stad bleef groeien door scheepvaart, industrie en later vooral toerisme. Tegenwoordig is Ushuaia bekend als vertrekpunt voor Antarctica-cruises en als uitvalsbasis voor hikes en boottochten in de regio.

Weer en wat je aantrekt

De ligging zo ver zuid maakt het weer onvoorspelbaar. Zelfs in de zomer kan het in een uur omslaan van zon naar regen, harde wind en weer terug. Laagjes zijn hier geen luxe, maar noodzaak. Denk aan een winddichte jas, fleece, thermoshirt, muts en handschoenen, ook in januari of februari.

In de winter is het kouder en donkerder, maar dan hangt er een knusse sfeer in de stad en ligt er vaak sneeuw in de bergen rond de Martial gletsjer en bij het skigebied Cerro Castor. Als je snel koud bent, is dit geen plek om te besparen op kleding. Koop desnoods in Ushuaia nog een extra laag in een van de outdoorwinkels aan San Martín.

• Altijd meenemen in Ushuaia: winddichte jas, regenbroek, handschoenen, muts, zonnebril, zonnebrand.
• Voor hikes: waterdichte wandelschoenen, warme sokken, kleine dagrugzak, herbruikbare waterfles.

Een valkuil: mensen onderschatten de wind. In de haven kan het nog meevallen, maar op het water of boven bij de Martial gletsjer voelt het direct een paar graden kouder.

Museo Maritimo y del Presidio: de oude gevangenis

Een van de meest interessante plekken in Ushuaia is het Museo Maritimo y del Presidio, in de oude gevangenis aan de rand van het centrum. Vanaf Avenida San Martín loop je er in ongeveer twintig minuten naartoe, langs de haven en woonwijken. Van buiten oogt het complex grauw en massief, maar binnen is het veel groter en boeiender dan je verwacht.

Vroeger zaten hier zware criminelen en politieke gevangenen. Zij bouwden onder andere de spoorlijn richting het huidige traject van de Tren del Fin del Mundo en hielpen bij het opzetten van de stad. Nu vind je in het gebouw meerdere musea: een maritiem museum, een museum over de gevangenis zelf en verschillende kleinere exposities, bijvoorbeeld over poolreizen en de geschiedenis van Vuurland en de oorspronkelijke bewoners.

Wat je hier ziet en hoe lang je blijft

In het maritiem museum leer je meer over de scheepvaart in deze regio, de eerste ontdekkingsreizigers en expedities richting Antarctica. Je ziet oude kaarten, modellen van schepen en verhalen over scheepsrampen in het Beaglekanaal. Als je later een boottocht maakt, herken je veel terug, zoals de namen van eilanden en vuurtorens.

In het gevangenismuseum loop je door de oude cellenblokken. Sommige vleugels zijn gerestaureerd en ingericht als expositieruimte, andere zijn bijna onaangeroerd gelaten. Die laatste zijn het meest indrukwekkend: kale cellen, afbladderende verf, ijzige gangen. Er hangen borden met verhalen over beruchte gevangenen en hoe zwaar het leven hier was, met kou, isolatie en harde arbeid. Dit voelt heel anders dan bijvoorbeeld een rondleiding in de gevangenis van Ushuaia’s tegenpool, Alcatraz in San Francisco, omdat de omgeving hier zo afgelegen is.

Neem hier rustig twee tot drie uur de tijd voor. Het is binnen lekker warm, dus dit is ook een goede plek voor een regenachtige of winderige dag. Ga bij voorkeur in de ochtend, dan is het vaak rustiger en kun je op je gemak rondkijken. De uitleg is vooral in het Spaans, maar er is genoeg visueel materiaal en simpele Engelse toelichting om het goed te kunnen volgen.

• Openingstijden en prijzen wisselen; check de actuele info bij je accommodatie of online.
• Koop je ticket ter plekke, reserveren is meestal niet nodig.
• Neem een trui mee: sommige delen zijn onverwacht fris, zeker de ongeïsoleerde gangen.

Veelgemaakte fout: te weinig tijd inplannen. Je denkt misschien “even snel kijken”, maar het is echt een complex met meerdere musea. Plan het als halve dagactiviteit, zeker als je graag leest en foto’s maakt.

Boottocht over het Beaglekanaal

Een boottocht over het Beaglekanaal is eigenlijk onmisbaar als je in Ushuaia bent. Je vaart langs eilandjes vol zeeleeuwen, aalscholvers en soms pinguïns, met op de achtergrond de besneeuwde bergen van zowel Argentinië als Chili. De meeste tochten vertrekken vanuit de haven in het centrum, vlak bij de toeristenpier waar ook de grotere schepen naar Antarctica liggen.

Soorten boottochten en welke je kiest

Je kunt kiezen uit verschillende soorten tochten:

• Korte tocht van 2 tot 3 uur langs de vuurtoren Les Eclaireurs en een paar eilandjes met zeeleeuwen. Fijn als je weinig tijd hebt of snel zeeziek wordt.
• Iets langere tocht van 4 tot 6 uur waarbij je ook een stuk gaat wandelen op een eiland, bijvoorbeeld Isla Bridges, met uitzicht op de bergen en het kanaal.
• Dagtocht waarbij je verder het kanaal op gaat en soms ook pinguïnkolonies bezoekt, bijvoorbeeld bij Isla Martillo, afhankelijk van het seizoen.

De vuurtoren Les Eclaireurs is een klassieker. Het is niet de “vuurtoren van het einde van de wereld” uit de boeken van Jules Verne, maar hij ligt wel prachtig op een rots in het water. De boten meren hier niet aan, ze varen eromheen voor foto’s. Als je echt pinguïns van dichtbij wilt zien, kies dan een tour die expliciet Isla Martillo of een andere pinguïnlocatie noemt.

Neem altijd een goede winddichte jas en muts mee op de boot, ook als het in de haven nog best zacht aanvoelt. Op het water is het kouder en de wind is scherp. Handschoenen zijn geen overbodige luxe als je veel foto’s wilt maken. Een verrekijker is handig, zeker als je vogels wilt spotten of walvissen hoopt te zien.

Praktische tips voor op het water

• Boek bij voorkeur een middagtocht als je in de ochtend nog een hike wilt doen, of juist andersom als je last hebt van zeeziekte.
• In de zomermaanden (december tot en met februari) heb je de meeste kans op pinguïns en redelijk weer.
• Walvissen zijn hier niet zo gegarandeerd als bij Península Valdés, maar in januari en februari heb je soms geluk.
• Neem een droge zak of plastic zak mee voor je camera of telefoon; het kan nat worden door opspattend water.

Veel mensen boeken de boottocht direct bij een van de bureaus langs de haven of op San Martín. Dat is prima, de prijzen liggen redelijk dicht bij elkaar. Let vooral op groepsgrootte en type boot: kleinere boten voelen persoonlijker, maar kunnen wat meer bewegen bij golven.

Nationaal park Tierra del Fuego

Nationaal park Tierra del Fuego ligt op zo’n 12 kilometer van Ushuaia en is een van de hoogtepunten in de omgeving. Je vindt er dichte bossen, rivieren, meren en baaien met uitzicht op Chili. Het voelt heel afgelegen, terwijl je eigenlijk best dicht bij de stad bent. Vanuit sommige plekken kijk je uit over Lapataia Bay richting de Chileense kust, vergelijkbaar met de fjorden bij Punta Arenas, maar dan kleiner en rustiger.

Trein naar het einde van de wereld

Een bekende manier om het park in te gaan is met de Tren del Fin del Mundo, de trein naar het einde van de wereld. Die vertrekt iets buiten Ushuaia en rijdt een kort traject van ongeveer 8 kilometer, door bossen en veengebieden. De spoorlijn is ooit aangelegd door gevangenen uit de gevangenis van Ushuaia, wat het verhaal erachter extra bijzonder maakt.

De treinrit is toeristisch, maar leuk als je van treinen en geschiedenis houdt of met kinderen reist. Verwacht geen lange tocht, het gaat vooral om de beleving en de verhalen die je onderweg hoort. Je kunt daarna verder het park in met een busje, taxi of georganiseerde tour. Als je weinig tijd hebt, kun je er ook voor kiezen om direct met een minibusje vanuit Ushuaia naar de ingang van het park te gaan en de trein over te slaan.

Wandelen en activiteiten in het park

Tierra del Fuego is perfect om te wandelen. Er zijn routes van een uur tot een hele dag. Twee toegankelijke voorbeelden:

• De wandeling langs Lapataia Bay, waar de weg letterlijk eindigt. Je loopt langs het water met uitzicht op de bergen en eindigt bij het beroemde bordje dat het einde van de Ruta 3 aangeeft. Leuk fotomoment en goed te doen als je niet extreem sportief bent.
• De route langs Bahía Ensenada, met mooie uitzichten over het Beaglekanaal en kleine strandjes waar je even kunt zitten. Vanaf hier zie je bij helder weer de Chileense eilanden liggen.

In het park leven vossen, bevers, albatrossen en grote condors. Bevers zijn ooit geïntroduceerd en hebben veel schade aangericht aan de bossen. Je ziet hun dammen duidelijk in de rivieren. Blijf altijd op de paden, het terrein is drassig en het weer kan snel omslaan. Een regenbui kan een makkelijk pad in een half uur veranderen in een modderige glijbaan.

Je kunt hier ook kayakken, vissen of gewoon rustig picknicken aan een meer, bijvoorbeeld bij Lago Roca. Neem zelf snacks en water mee, want horeca in het park is beperkt en niet altijd open, zeker buiten het hoogseizoen. In de zomer kan het druk zijn bij de ingang, dus ga vroeg als je de grootste groepen wilt ontwijken.

• Neem contant geld mee voor de entree als je met een minibusje gaat; soms kun je niet pinnen bij de ingang.
• Plan minimaal een halve dag, liever een hele dag als je wilt wandelen en foto’s maken.
• Controleer vooraf de laatste bus of minibus terug naar Ushuaia, zodat je niet onverwacht moet liften.

Een veelgemaakte fout is om het park te combineren met te veel andere activiteiten op één dag. Geef jezelf de tijd hier, zeker als je ook nog de trein wilt nemen en een langere wandeling wilt doen.

Wandelen naar Laguna Esmeralda

De wandeling naar Laguna Esmeralda is een van de mooiste dagtochten in de buurt van Ushuaia. Het is een helderblauw gletsjermeer, omringd door ruige bergen en vaak nog met sneeuw op de toppen, zelfs in de zomer. Op zonnige dagen zijn de kleuren bijna onnatuurlijk fel. Dit voelt qua sfeer een beetje als de meren bij El Chaltén, maar dan met meer veengebied en minder infrastructuur.

Vanaf Ushuaia pak je een minibusje of taxi naar het startpunt van de trail, langs de weg richting de Garibaldi-pas en Tolhuin. De rit duurt ongeveer een half uur. Ter plekke is geen groot bezoekerscentrum, alleen een parkeerplaats, een eenvoudig informatiebord en soms een klein kraampje waar je snacks of koffie kunt kopen.

Hoe zwaar is de wandeling en wat neem je mee?

De route is in totaal zo’n 3 uur heen en terug, maar reken liever op 4 uur als je foto’s wilt maken en boven bij het meer even wilt zitten. Het pad is niet technisch moeilijk, maar wel modderig en soms glibberig, vooral in het najaar en na regen. Goede, waterdichte wandelschoenen zijn hier echt nodig. Sneakers worden hier al snel doorweekt.

Je loopt eerst door een bos, daarna over open veengebied en langs beekjes en kleine watervallen. In sommige stukken is het pad minder duidelijk, maar meestal volg je de sporen van andere wandelaars en oranje markeringen. In het hoogseizoen is het hier zelden helemaal leeg, dus verdwalen is niet heel waarschijnlijk.

• Vertrek bij voorkeur in de ochtend, zodat je genoeg tijd hebt en niet in de schemer terugloopt.
• Neem minimaal 1,5 liter water per persoon mee, plus snacks zoals noten, koek en fruit.
• Stop een licht regenjasje en een extra trui in je dagrugzak; het weer kan hier nóg sneller omslaan dan in de stad.

Als het heel hard regent, wordt het veen een soort modderbad en kan de tocht een stuk zwaarder aanvoelen. Dan is een wandelstok of trekking poles handig voor balans. Bij twijfel over het weer kun je ook ter plekke in Ushuaia nog beslissen: de meeste minibusjes naar Laguna Esmeralda vertrekken meerdere keren per dag vanaf het busstation of vaste punten in het centrum.

De Martial gletsjer en uitzicht over de stad

De Martial gletsjer ligt een paar kilometer ten noordwesten van Ushuaia en is het hele jaar door goed bereikbaar. Vanaf het centrum kun je een taxi nemen of, als je zin hebt, een stuk omhoog lopen langs de weg met kleine hotels en berghutten. Hoe hoger je komt, hoe beter het uitzicht over de stad en het Beaglekanaal wordt.

In de zomer kun je vanaf het eindpunt van de weg verder omhoog wandelen richting de gletsjer. De route is vrij steil, maar goed te doen als je een normale conditie hebt en de tijd neemt. Het pad is rotsig en soms los, dus stevige schoenen zijn fijn. Onderweg kijk je steeds verder uit over Ushuaia, het kanaal en de bergen aan de overkant in Chili, een beetje zoals het uitzicht vanaf Mirador Fitz Roy in El Chaltén, maar dan met zee in plaats van een vallei.

Het mooiste uitzicht heb je vanaf het uitkijkpunt boven. Op een heldere dag zie je hoe klein de stad eigenlijk is, ingeklemd tussen water en bergen. De gletsjer zelf is niet gigantisch, zeker niet als je al bij bijvoorbeeld de Perito Moreno gletsjer in El Calafate bent geweest. Maar de combinatie van uitzicht, frisse berglucht en het feit dat je zo dicht bij de stad zit, maakt het een fijne halve dagtrip.

Martial gletsjer in de winter

In de winter verandert dit gebied in een klein skigebied. Verwacht geen grote pistes zoals in de Alpen of Bariloche, maar wel genoeg voor een paar uur skiën of snowboarden als je het leuk vindt. Er is een stoeltjeslift en je kunt ter plekke materiaal huren. Ook als je niet skiet, is het leuk om met de lift omhoog te gaan voor het uitzicht en een korte sneeuwwandeling.

• Neem voor de zomer een winddichte jas en zonnebril mee; de wind kan hard zijn en de zon fel.
• In de winter: warme handschoenen, muts en eventueel een buff voor je gezicht.
• Plan de hike bij voorkeur op een dag met redelijk weer; bij dichte mist heb je weinig uitzicht en wordt het pad snel glibberig.

Een handige combinatie is om ’s ochtends de Martial gletsjer te doen en ’s middags een korte wandeling in de stad of een bezoek aan het Museo Maritimo. Zo spreid je je activiteiten een beetje qua hoogte en inspanning.

Antarctica-expedities vanuit Ushuaia

Voor veel mensen is Ushuaia vooral bekend als vertrekpunt naar Antarctica. Vanuit de haven vertrekken in het seizoen (grofweg november tot en met maart) talloze schepen richting het Witte Continent. De overtocht duurt meestal twee dagen, waarbij je de beruchte Drake Passage oversteekt. Dat kan rustig zijn, maar ook flink schommelen. Reisziektepilletjes zijn dan geen overbodige luxe.

Eenmaal in de buurt van Antarctica vaar je langs hoge ijsbergen, gletsjers en onbewoonde eilanden. Je maakt vaak excursies met kleine rubberbootjes om dichter bij pinguïnkolonies te komen, of je gaat aan land op plekken waar dat mag. Walvissen, zeehonden en zeevogels zie je hier in grote aantallen. Het is echt een andere wereld, totaal anders dan bijvoorbeeld de gletsjers bij El Calafate of de fjorden bij Ushuaia zelf.

Boeken, budget en lastminutes

Antarctica-cruises zijn prijzig. De meeste mensen boeken deze reizen al lang van tevoren vanuit huis, bijvoorbeeld via een gespecialiseerde organisatie in Nederland of België. Dan heb je meer keuze in type schip, route en hut. Reken op bedragen vanaf enkele duizenden euro’s per persoon, afhankelijk van duur, comfort en of je bijvoorbeeld ook de South Shetland Islands of South Georgia aandoet.

Je kunt ook ter plekke in Ushuaia nog een plek proberen te boeken, vaak met lastminute-korting als er hutten over zijn. Dat werkt alleen als je flexibel bent in tijd en budget. In het hoogseizoen zijn lastminutes snel weg en je weet nooit precies wat er beschikbaar is. In de stad zelf vind je meerdere bureaus die deze reizen aanbieden, vooral rond de haven en in de hoofdstraat. Vraag bij meerdere kantoren naar opties en vertrekdata, en let op wat wel en niet is inbegrepen (excursies, laarzen, fooien).

• Plan minimaal een paar dagen marge in Ushuaia als je voor een lastminute gaat; zo kun je schuiven met vertrekdata.
• Check of je verzekering expeditiereizen naar Antarctica dekt, inclusief medische evacuatie.
• Neem warme, waterdichte kleding mee; aan boord kun je vaak laarzen lenen, maar niet altijd een volledige outfit.

Heb je geen budget of tijd voor Antarctica, dan is Ushuaia alsnog de moeite waard. De sfeer in de haven, de grote schepen die klaar liggen en de verhalen van mensen die net terugkomen, geven je toch een beetje dat expeditiegevoel. Combineer dat met een boottocht op het Beaglekanaal en een hike naar Laguna Esmeralda en je hebt alsnog een heel afwisselend verblijf.

Praktische info: reizen naar Ushuaia en beste tijd

Ushuaia ligt echt ver weg. Vanuit Nederland vlieg je meestal eerst naar Buenos Aires, wat ongeveer 13 uur duurt. KLM vliegt meerdere keren per week rechtstreeks op Buenos Aires Ezeiza. Vanaf Buenos Aires is het nog zo’n 3 uur vliegen naar Ushuaia, vaak met maatschappijen als Aerolíneas Argentinas of JetSmart. Binnenlandse vluchten zijn niet spotgoedkoop; reken grofweg op zo’n 300 euro retour, afhankelijk van seizoen en hoe vroeg je boekt.

Over land reizen kan ook, bijvoorbeeld via Patagonië en Río Gallegos, maar dat kost veel tijd en meerdere busritten van 10 tot 20 uur. Leuk als je een lange reis maakt en het traject zelf ook als onderdeel van de reis ziet, bijvoorbeeld via El Calafate en Río Grande, maar voor een kortere vakantie is vliegen gewoon praktischer.

Vervoer ter plekke en verblijf

In Ushuaia zelf is het openbaar vervoer beperkt. Er rijden wel stadsbussen, maar niet handig genoeg om alle bezienswaardigheden mee te doen. Meestal komt het neer op:

• Taxi’s voor korte ritten, bijvoorbeeld naar de Martial gletsjer, het busstation of de luchthaven.
• Minibusjes en tours naar Tierra del Fuego en Laguna Esmeralda, te boeken bij bureaus in het centrum.
• Te voet door het centrum; alles ligt redelijk bij elkaar rond de haven en Avenida San Martín.

Met mooi weer kun je ook een fiets huren, maar reken op heuvels en wind. Naar de ingang van nationaal park Tierra del Fuego is het ongeveer een uur fietsen vanaf het centrum. De weg terug kan pittig zijn als je tegen de wind in moet. Voor de meeste reizigers zijn minibusjes daarom relaxter.

Qua verblijf heb je keuze uit simpele hostels tot nette hotels met uitzicht op het Beaglekanaal. Populaire wijken om te slapen zijn rond de haven en langs San Martín, omdat je dan dicht bij restaurants, supermarkten en tourbureaus zit. Iets hoger in de stad heb je vaak beter uitzicht, maar moet je wel een heuvel op en neer lopen.

Beste reistijd en seizoenen

De beste reistijd voor Ushuaia is in de zomermaanden, van december tot en met maart. Dan zijn de dagen lang, is het relatief zacht (al blijft het fris) en vertrekken ook de meeste Antarctica-cruises. Dit is meteen ook de drukste periode. Boek je hotel of hostel ruim van tevoren, zeker als je rond Kerst, Oud en Nieuw of in februari reist.

Buiten de zomer is het rustiger en kouder. In de winter heb je sneeuw en kun je wintersporten bij de Martial gletsjer of in andere kleine skigebieden in de buurt, zoals Cerro Castor. Sommige tours en boottochten zijn dan beperkt of stoppen helemaal, dus check altijd goed wat er open is in de periode waarin je wilt gaan. In de herfst (april en mei) zijn de bossen rond Ushuaia prachtig rood en oranje, maar het weer is wisselvallig en sommige diensten draaien al op laag tempo.

• Voor hikes als Laguna Esmeralda en langere wandelingen in Tierra del Fuego: ga bij voorkeur tussen eind december en begin maart.
• Voor wintersport en sneeuw: richt je op juli en augustus, maar neem echt warme kleding mee.
• Voor rust en lagere prijzen: schouderseizoenen (november en april), met wel meer kans op regen en wind.

Hoe lang je blijft, hangt af van wat je wilt doen. Voor de meeste reizigers is 3 tot 4 nachten ideaal: één dag voor Tierra del Fuego, één dag voor een boottocht, en één dag voor een hike zoals Laguna Esmeralda of de Martial gletsjer. Blijf je langer, dan kun je nog uitstapjes maken richting Tolhuin of gewoon wat rustiger aan doen in deze uithoek van de wereld.

Meer praktische reisinfo over reizen door dit land vind je in de Argentinië vakantieland wiki.

Ben je tevreden over dit artikel?

Je feedback helpt ons onze content te verbeteren.

Ja Nee